Cel badania Test ma za zadanie precyzyjnie zmierzyć stężenie inhibitora aktywatora plazminogenu typu 1 (PAI‑1) w surowicy lub osoczu. PAI‑1 jest kluczowym regulatorem układu fibrynolitycznego – hamuje aktywatory plazminogenu (tPA i uPA), co wpływa na tempo rozpuszczania skrzepów fibrynowych oraz na procesy zapalne i metaboliczne. Wskazania kliniczne Ocena ryzyka zakrzepicy żylnej i tętniczej, szczególnie u pacjentów z chorobami sercowo‑naczyniowymi.
Diagnostyka i monitorowanie zespołu metabolicznego, otyłości, insulinooporności oraz cukrzycy typu 2, w których podwyższony poziom PAI‑1 jest częstym zjawiskiem. Badania w kontekście zaburzeń krzepnięcia u osób z chorobami autoimmunologicznymi (np. PANS, PANDAS) oraz przy zaburzeniach neurorozwojowych, w tym autyzmie, gdzie obserwuje się nieprawidłowości fibrynolityczne.
Kontrola skuteczności terapii przeciwzakrzepowej, antyagregacyjnej oraz interwencji dietetycznych wpływających na układ fibrynolityczny. Ocena stanu zapalnego, aktywacji śródbłonka naczyniowego i ryzyka powikłań związanych z mikrokrążeniem mózgowym. Rozpoznanie stanów zwiększonego ryzyka zakrzepowego w ciąży, przy terapii estrogenowej lub przy przyjmowaniu leków wpływających na układ fibrynolityczny.
Materiał biologiczny Surowica lub osocze pobrane z żyły obwodowej (minimum 3 ml krwi). Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi należy zastosować następujące wytyczne: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu przez co najmniej 24 h.
Nie przyjmować leków przeciwzakrzepowych, hormonów estrogenowych, suplementów wpływających na fibrynolizę (np. witamina E) bez konsultacji lekarskiej. Post 8‑12 h przed pobraniem (woda do picia dozwolona, napoje zawierające kofeinę lub alkohol należy odrzucić). W przypadku przyjmowania leków przeciwcukrzycowych lub lipidobójczych, poinformować laboratorium o ich stosowaniu, gdyż mogą wpływać na wynik.
Metoda Stężenie PAI‑1 oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną ELISA lub immunochemiczną immunoturbidymetrią. Testy są kalibrowane przy użyciu międzynarodowych standardów, a wyniki podaje się w jednostkach ng/mL lub IU/mL. W niektórych laboratoriach stosuje się także testy oparte na technice chemiluminescencji (CLIA).