Cel badania Badanie ma na celu identyfikację zmian w sekwencji DNA genu SERPINE1, kodującego inhibitor aktywatora plazminogenu‑1 (PAI‑1). Wykrycie mutacji, insercji lub delecji umożliwia ocenę wpływu na funkcję PAI‑1 oraz określenie ryzyka zaburzeń układu fibrynolitycznego, procesów zapalnych i ich możliwych powiązań z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym spektrum autyzmu (ASD).
Wskazania kliniczne Niejasne zaburzenia krzepnięcia – skłonność do zakrzepów lub skłonność do krwawień, które nie mają wyraźnej etiologii. Przewlekłe stany zapalne lub metaboliczne, takie jak zespół metaboliczny, otyłość czy insulinooporność, w których podwyższony poziom PAI‑1 odgrywa istotną rolę. Rodzinne występowanie zdarzeń trombotycznych, np. udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żyły udowej.
Badania przesiewowe w kontekście ASD, gdy istnieją przesłanki o nieprawidłowościach w układzie fibrynolitycznym lub neurozapalnych. Planowanie lub monitorowanie terapii antykoagulacyjnej u pacjentów z ASD i współistniejącymi zaburzeniami krzepnięcia. Materiał biologiczny Krew pełna (2‑5 ml) pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA. Alternatywnie wymaz z jamy ustnej (buccal swab) – wskazany w sytuacjach, gdy pobranie krwi jest utrudnione lub nieakceptowalne.
Metoda Procedura obejmuje następujące etapy: Izolację DNA metodą kolumnową lub magnetyczną, zapewniającą wysoką czystość i integralność materiału genetycznego. Amplifikację wybranych eksonów SERPINE1 przy użyciu reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) z primerami specyficznymi dla regionów kodujących.
Sequencjonowanie – może być przeprowadzone tradycyjną metodą Sangerowską lub technologią wysokoprzepustową (NGS), co pozwala na wykrycie: mutacji punktowych (missense, nonsense), insercji i delecji, wariantów wpływających na splicing mRNA. Analizę bioinformatyczną przy użyciu baz danych takich jak ClinVar, HGMD oraz klasyfikację wariantów według wytycznych ACMG (American College of Medical Genetics).
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie – pacjent może przyjmować posiłki i leki zgodnie z codziennym schematem. W przypadku wymazu z jamy ustnej zaleca się nie przyjmowanie pokarmów ani napojów (poza wodą) przez co najmniej 30 min przed pobraniem materiału, aby uniknąć zanieczyszczenia DNA bakteryjnego.