Cel badania Indeks immunoglobulin w PMR służy do oceny, czy w ośrodkowym układzie nerwowym zachodzi synteza wewnątrzczaszkowa immunoglobulin (IgG, IgA, IgM). Dzięki porównaniu stężenia przeciwciał w płynie mózgowo‑rdzeniowym z ich stężeniem w surowicy można rozróżnić podwyższone wartości wynikające z uszkodzenia bariery krew‑mózg od prawdziwej produkcji śródlądowej, co jest kluczowe w diagnostyce chorób neurozapalnych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie demielinizacji centralnego układu nerwowego (np. stwardnienie rozsiane – ICD‑10 G35) Ostre i przewlekłe zapalenia opon mózgowych i mózgu (meningitis, encephalitis – ICD‑10 G03‑G04) Infekcje neuroinfekcyjne (np. neurosyfilis, wirusowe zapalenie mózgu) Autoimmunologiczne zapalenia mózgu (np.
encefalitis przeciwciałami anty‑NMDA – ICD‑10 G04.81) Ocena neurozapalnego podłoża w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu (ICD‑10 F84) oraz w zespołach PANS/PANDAS (ICD‑10 F99.9) Monitorowanie odpowiedzi na terapię immunomodulacyjną w chorobach CNS Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się jednocześnie: płyn mózgowo‑rdzeniowy (PMR) – zazwyczaj 2‑5 ml pobrane w warunkach aseptycznych podczas nakłucia lędźwiowego, surowicę krwi – 5‑10 ml pobrane jednocześnie z pobraniem PMR, aby uniknąć zmian w stosunku koncentracji.
Przygotowanie pacjenta: Nie wymaga specjalnej diety ani wstrzymywania leków, chyba że lekarz zaleci odstawienie leków immunosupresyjnych przed pobraniem PMR. Pacjent powinien być w stanie stabilnym hemodynamicznie; przed zabiegiem należy wykluczyć zakażenie ogólnoustrojowe. Metoda Stężenia immunoglobulin (IgG, IgA, IgM) oraz albuminy w PMR i surowicy oznacza się metodą immunoturbidymetrii lub immunonefelometrii na automacie laboratoryjnym.
Następnie oblicza się wskaźniki: IgG‑index = (IgGCSF / IgGserum) ÷ (AlbuminaCSF / Albuminaserum) IgA‑index i IgM‑index** – analogicznie, choć ich interpretacja jest mniej powszechna. Wartości referencyjne (laboratorium może podawać nieco inne granice): IgG‑index IgG‑index ≥ 0,7 – sugeruje intrathecalną syntezę IgG. Interpretacja wyników Wynik podwyższony (np.
IgG‑index > 0,7) wskazuje na aktywną produkcję immunoglobulin w ośrodkowym układzie nerwowym – charakterystyczne dla stwardnienia rozsianego, zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych, infekcji wirusowych i niektórych autoimmunologicznych encefalitis. Wynik prawidłowy przy jednoczesnym podwyższeniu albuminy w CSF sugeruje jedynie uszkodzenie bariery krew‑mózg, a nie syntezę śródlądową.