Cel badania Badanie ma na celu określenie indeksu immunoglobulin (IgG, IgA, IgM) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (PMR) w stosunku do ich stężenia w surowicy krwi. Dzięki temu można ocenić, czy dochodzi do syntezy immunoglobulin wewnątrz oponowo‑mózgowych, co jest charakterystyczne dla wielu chorób neurozapalnych i niektórych zaburzeń neurorozwojowych.
Wskazania kliniczne Podejrzenie zapalenia opon mózgowo‑rdzeniowych (ICD‑10: G00‑G03) Rozpoznanie stwardnienia rozsianego (ICD‑10: G35) Ocena aktywności choroby w zapalnych chorobach demielinizacyjnych Badanie przy podejrzeniu autoimmunologicznego zapalenia mózgu lub rdzenia Diagnostyka zespołów neuroimmunologicznych związanych z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi (ICD‑10: F84.0, F84.1) Kontrola odpowiedzi na terapię immunosupresyjną lub immunomodulacyjną Metoda Do badania pobiera się jednocześnie próbkę płynu mózgowo‑rdzeniowego (PMR) oraz surowicę krwi.
Stężenia immunoglobulin (IgG, IgA, IgM) oraz albuminy oznacza się metodą immunoturbidymetrii lub immunonefelometrii. Następnie oblicza się indeks immunoglobulin według wzoru: Indeks Ig = (Ig w PMR / Ig w surowicy) ÷ (Albumina w PMR / Albumina w surowicy) Wartość indeksu >0,7 (dla IgG) wskazuje na syntezę wewnątrzczaszkową. Interpretacja wyników Indeks w normie (≤0,7 dla IgG): brak dowodów na intratężną syntezę immunoglobulin; wynik może być prawidłowy w stanach niezapalnych.
Indeks podwyższony (>0,7 dla IgG): sugeruje lokalną produkcję przeciwciał w oponach mózgowo‑rdzeniowych – typowe dla zapalenia opon, stwardnienia rozsianego, choroby neuromyelitis optica oraz niektórych zaburzeń autystycznych związanych z dysfunkcją immunologiczną. Wysokie indeksy IgA i/lub IgM: mogą wskazywać na dodatkowy komponent zapalny, np. infekcję wirusową lub bakteryjną.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem płynu mózgowo‑rdzeniowego nie wymaga się specjalnego przygotowania dietetycznego. Należy jednak: Unikać leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen, aspiryna) 24 h przed badaniem, jeśli to możliwe. Powiadomić lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych lub sterydach. Zgłosić ewentualne infekcje, gorączkę lub inne ostre stany chorobowe.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych W badaniach nad autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi wykazano, że niektórzy pacjenci mają podwyższony indeks immunoglobulin, co może odzwierciedlać nieprawidłową aktywację układu odpornościowego w ośrodkowym układzie nerwowym. Ocena tego parametru może pomóc w identyfikacji podgrup pacjentów, u których immunomodulacja może przynieść korzyści terapeutyczne.