Cel badania Badanie ma na celu określenie stężenia poszczególnych immunoglobulin (IgG, IgA, IgM) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (CSF) oraz wyliczenie ich wskaźników w stosunku do surowicy (np. Dzięki temu można ocenić, czy dochodzi do syntezy immunoglobulin wewnątrz opon mózgowych oraz czy bariera krew‑mózg jest uszkodzona. Wskazania kliniczne diagnozowanie i monitorowanie zapaleń opon mózgowo‑rdzeniowych (np.
meningitis bakteryjna – ICD‑10 G00, wirusowa – G01), rozpoznanie zapaleń mózgu i rdzenia (encefalitis, myelitis – ICD‑10 G04‑G05), ocena neurozapaleń w chorobach autoimmunologicznych, w tym w zespołach PANS i PANDAS (ICD‑10 F94.0), badanie przy podejrzeniu zaburzeń bariery krew‑mózg w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym spektrum autyzmu (ICD‑10 F84.0), monitorowanie odpowiedzi na terapię immunomodulującą lub przeciwzapalną.
Materiał biologiczny Do analizy wykorzystuje się świeżo pobrany płyn mózgowo‑rdzeniowy (CSF). Zaleca się jednoczesne pobranie próbki surowicy, co umożliwia obliczenie wskaźników CSF/serum. Metoda Stężenia immunoglobulin oznacza się metodą immunonefelometrii lub immunoturbidymetrii, które pozwalają na precyzyjne pomiary w niskich zakresach koncentracji.
Indeks IgG oblicza się ze wzoru: IgG index = (IgG_CSF / IgG_serum) ÷ (Albumin_CSF / Albumin_serum) Podobne wskaźniki można wyznaczyć dla IgA i IgM, choć ich interpretacja jest mniej ustandaryzowana. Przygotowanie pacjenta Pobranie CSF odbywa się w warunkach sterylnych podczas standardowej punkcji lędźwiowej. Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani odstawiania leków, chyba że lekarz zaleci inaczej (np.
odstawienie leków przeciwzapalnych, które mogą wpływać na wyniki). Interpretacja wyników Normy referencyjne zależą od laboratorium, ale ogólne kryteria są następujące: IgG w CSF – zwykle IgG index – 0,85 wskazuje na syntezę wewnątrz opon. IgA i IgM – podwyższone poziomy mogą towarzyszyć ostrej infekcji lub aktywnej reakcji immunologicznej.
Podwyższony indeks IgG w połączeniu z podwyższonym stosunkiem albumin CSF/serum (wskaźnik integralności bariery) sugeruje uszkodzenie bariery krew‑mózg oraz lokalną produkcję przeciwciał. W kontekście PANS/PANDAS może to odzwierciedlać autoimmunologiczne zapalenie mózgu wywołane infekcją streptokokową. W zaburzeniach neurorozwojowych, w tym ASD, nieprawidłowe wyniki mogą wskazywać na podłoże immunologiczne wpływające na rozwój neurologiczny.