Cel badania Badanie określa stężenie w surowicy białka wiążącego insulinopodobny czynnik wzrostu‑3 (IGFBP‑3). IGFBP‑3 jest głównym nośnikiem IGF‑1 i IGF‑2 w krwiobiegu, reguluje ich dostępność dla tkanek oraz wpływa na proliferację i różnicowanie komórek, w tym komórek nerwowych. Pomiar IGFBP‑3 służy do oceny funkcji osi GH‑IGF‑1, stanu odżywienia oraz może wspierać diagnostykę niektórych nowotworów i zaburzeń neurorozwojowych.
Wskazania kliniczne Ocena przyczyn opóźnionego wzrostu lub zahamowania wzrostu (ICD‑10: E23.0 – niedobór hormonu wzrostu). Monitorowanie terapii hormonem wzrostu. Diagnostyka nadczynności przysadki (np. Ocena funkcji wątroby i stanu odżywienia (niedobór IGFBP‑3 występuje przy ciężkiej niewydolności wątroby). Wspomaganie diagnostyki niektórych nowotworów (np. nowotwory piersi, płuc, układu pokarmowego), gdzie podwyższone IGFBP‑3 może mieć znaczenie prognostyczne.
Badania badawcze i kliniczne w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym autyzmie (ICD‑10: F84.0), PANS/PANDAS oraz innych zespołach wpływających na rozwój mózgu – zmiany w układzie IGF mogą korelować z objawami neurologicznymi i poznawczymi. Materiał biologiczny Krew żylna – surowica. Próbka powinna być pobrana przy użyciu standardowego zestawu do pobierania krwi, a następnie odwirowana w celu uzyskania surowicy.
Metoda Stężenie IGFBP‑3 określa się metodą immunologiczną, najczęściej chemiluminescencyjnym lub enzymatycznym immunoassayem (ELISA). Test jest kalibrowany przy użyciu standardów międzynarodowych, co zapewnia wysoką precyzję i powtarzalność wyników. Przygotowanie pacjenta Nie jest wymagana specjalna diety; zaleca się pobranie próbki w godzinach porannych, aby zminimalizować wpływ rytmu dobowego.
Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h przed pobraniem krwi. W przypadku pacjentów poddawanych terapii hormonem wzrostu, należy odnotować datę ostatniej podania leku. Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, jednak ogólne przedziały dla dorosłych wynoszą zazwyczaj 3,0–7,0 µg/ml.
Interpretacja: Obniżone IGFBP‑3 – wskazuje na niedobór hormonu wzrostu, niedożywienie, ciężką niewydolność wątroby, przewlekłe zapalenia lub niektóre zespoły genetyczne. Podwyższone IGFBP‑3 – może być związane z nadczynnością przysadki (akromegalia), hiperinsulinizmem, estrogenami (np. w ciąży) lub niektórymi nowotworami.