Cel badania Test IDH1/IDH2 (kod ICD: PAT-IDH) ma na celu identyfikację mutacji punktowych w genach IDH1 (głównie R132) oraz IDH2 (R140, R172). Zmutowane enzymy izocytrynianowe dehydrogenazy przekształcają α‑ketoglutaran w nieprawidłowy metabolit – 2‑hydroksyglutarat (2‑HG), co prowadzi do zaburzeń metylacji DNA i zmian epigenetycznych charakterystycznych dla niektórych nowotworów.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i podział nowotworów mózgu, zwłaszcza glejaków stopnia II i III (glioma IDH‑mutant) oraz niektórych glejaków o niższym stopniu złośliwości. Ocena prognostyczna i ryzyka w ostrej białaczce szpikowej (AML) z mutacją IDH2. Rozpoznanie i klasyfikacja cholangiocarcinoma (rak dróg żółciowych) z mutacją IDH1. Wskazanie do terapii inhibitorami IDH (np. ivosidenib, enasidenib) oraz monitorowanie ich skuteczności.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – w sytuacji nagłego pogorszenia funkcji poznawczych, napadów lub zmian zachowania u osób z ASD, gdy istnieje podejrzenie guza mózgu lub zaburzeń metabolicznych związanych z mutacjami IDH. Materiał biologiczny Świeża lub zamrożona tkanka nowotworowa (biopsja, resekcja, FFPE – fragmenty o grubości 5‑10 µm). Krew żylna – 5 ml w probówce z EDTA, z której izolowane jest DNA leukocytarne.
Płyn mózgowo‑rdzeniowy (CSF) – 2‑3 ml w probówce antykoagulacyjnej, wykorzystywany do detekcji wolnego 2‑HG lub DNA nowotworowego. W niektórych przypadkach – wymaz z jamy ustnej lub surowica, gdy dostęp do tkanki jest ograniczony. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego postu ani ograniczeń dietetycznych. Przed pobraniem krwi zaleca się unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz suplementów zawierających duże dawki witaminy C w ciągu 24 h.
Próbki tkankowe powinny być utrwalone w formalinie nie dłużej niż 24 h lub zamrożone w temperaturze –80 °C. Próbki CSF powinny być przetworzone w ciągu 2 h od pobrania. Metoda Wykrywanie mutacji odbywa się przy użyciu jednej lub kombinacji następujących technik: Real‑time PCR z sondami hydrofobowymi (TaqMan) dedykowanymi najczęstszym wariantom: IDH1 R132H/C/S/G oraz IDH2 R140Q/W, R172K/M.
Sequencing następnej generacji (NGS) – panel genetyczny obejmujący całą sekwencję kodującą IDH1 i IDH2 oraz dodatkowe geny współwystępujące (np. TP53, ATRX, TET2), co zwiększa czułość i pozwala na jednoczesną analizę współmutacji. Metoda Sangerowska – stosowana jako test potwierdzający w przypadkach niejednoznacznych wyników NGS lub PCR.