Cel badania Test ma na celu wykrycie, w sposób jakościowy, obecności hydroksyzyny – leku o działaniu przeciwhistaminowym, przeciwlękowym i uspokajającym – w moczu pacjenta. Wynik określa jedynie, czy substancja jest wykrywalna, czy nieobecna. Wskazania kliniczne Kontrola prawidłowości przyjmowania hydroksyzyny u pacjentów, w tym dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD), które mogą korzystać z tego leku w celu redukcji lęku, poprawy snu lub łagodzenia nadpobudliwości. Weryfikacja ewentualnego nadużycia, nieplanowanego przyjęcia lub pomyłki w dawkowaniu. Diagnostyka toksykacji po przypadkowym spożyciu, przedawkowaniu lub w sytuacji podejrzenia interakcji lekowych. Dokumentacja przyjmowania leku w postępowaniach prawnych, ubezpieczeniowych lub w ocenie przestrzegania zaleceń terapeutycznych.
Materiał biologiczny Świeży mocz, pobrany w sterylnym, nieprzezroczystym pojemniku, najlepiej w ciągu 2–4 godzin od oddania. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań. Zaleca się jednak, aby pacjent unikał nadmiernego spożycia płynów przed pobraniem, co mogłoby rozcieńczyć mocz i obniżyć czułość wykrywania. Metoda W laboratorium stosuje się dwustopniowy schemat: Test przesiewowy – immunochemiczny test szybkiego działania (np.
test paskowy) wykorzystujący przeciwciała o wysokiej specyficzności wobec hydroksyzyny. Potwierdzenie – chromatografia cieczowa sprzężona z detekcją masową (LC‑MS) lub wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC), które umożliwiają jednoznaczną identyfikację związku oraz odróżnienie go od metabolitu cetirizyny. Wynik testu przesiewowego podaje jedynie „obecny” lub „nieobecny”. W razie pozytywnego wyniku zaleca się weryfikację metodą LC‑MS, aby wykluczyć fałszywe dodatnie.
Interpretacja wyników Hydroksyzyna nieobecna – brak wykrywalnej ilości leku w moczu; może oznaczać, że pacjent nie przyjął leku w ciągu ostatnich 24‑48 h, dawka była zbyt mała lub wydalanie zostało przyspieszone (np. Hydroksyzyna obecna – wykryto lek; potwierdza przyjęcie hydroksyzyny w ostatnim oknie detekcji (zwykle do 24 h). Wysoki sygnał, zwłaszcza po potwierdzeniu ilościowym, może sugerować przedawkowanie lub niewłaściwą kontrolę dawek.
Ograniczenia Test jakościowy nie określa stężenia, dlatego nie zastępuje badań ilościowych potrzebnych do oceny stopnia toksyczności. Możliwe interferencje z lekami o podobnej strukturze chemicznej (np. cetirizyna, difenhydramina); w razie wątpliwości konieczne jest dodatkowe badanie LC‑MS. Fałszywie ujemny wynik może wystąpić przy bardzo wczesnym pobraniu moczu po przyjęciu leku, zanim nastąpi jego metabolizm i wydalenie.