Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i oznaczenie poziomu przeciwciał klasy IgG skierowanych przeciwko wirusowi opryszczki pospolitej (HSV‑1) oraz wirusowi opryszczki typu 2 (HSV‑2) w płynie mózgowo‑rdzeniowym (CSF). Obecność przeciwciał w CSF może świadczyć o wcześniejszym zakażeniu ogólnoustrojowym, a podwyższony wskaźnik syntezy śródlądowej (intrathecalny indeks antygenu) – o aktywnej infekcji w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
Wskazania kliniczne objawy sugerujące wirusowe zapalenie opon mózgowych lub zapalenie mózgu (gorączka, ból głowy, sztywność karku, zaburzenia świadomości); neurologiczne objawy niejasnego pochodzenia u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, które mogą być powiązane z infekcją HSV; rozpoznanie przyczyn nawracających lub przewlekłych objawów neurologicznych po przebytej infekcji opryszczkowej; monitorowanie skuteczności terapii przeciwwirusowej w przypadkach potwierdzonej infekcji HSV w układzie nerwowym.
Metoda Do oznaczania IgG przeciw HSV‑1/HSV‑2 w CSF najczęściej stosuje się testy immunoenzymatyczne (ELISA) lub immunoblot (Western blot).
Procedura obejmuje: pobranie próbki płynu mózgowo‑rdzeniowego podczas standardowej nakłucia lędźwiowego; odseparowanie i przechowywanie próbki w temperaturze 2‑8 °C (do 24 h) lub zamrożenie przy –20 °C przy dłuższym przechowywaniu; przygotowanie odczynników zawierających antygeny HSV‑1 i HSV‑2, które wiążą się z obecnymi w próbce przeciwciałami IgG; detekcja zespołu antygen‑przeciwciało przy użyciu enzymatycznego sygnału (ELISA) lub znakowania fluorescencyjnego (immunoblot), a następnie pomiar intensywności sygnału w jednostkach optycznych.
Interpretacja wyników Pozytywny wynik (IgG w CSF) – wskazuje na wcześniejsze zakażenie HSV. Aby ocenić, czy doszło do intrathecznej syntezy przeciwciał, oblicza się indeks antygenu (CSF/serum). Wartość indeksu >1,5 sugeruje aktywną infekcję w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Negatywny wynik – brak wykrywalnych przeciwciał IgG w CSF. Nie wyklucza to bardzo wczesnej fazy zakażenia, gdy odpowiedź immunologiczna jeszcze się nie rozwinęła.
Wynik niejednoznaczny – niska wartość indeksu przy jednoczesnym wykryciu przeciwciał w surowicy może oznaczać jedynie przenikanie serum do CSF; w takim przypadku zaleca się powtórzenie badania lub dodatkowe testy (np. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego ani farmakologicznego. Próbka pobierana jest podczas rutynowego nakłucia lędźwiowego, które powinno być wykonane w warunkach aseptycznych przez wykwalifikowany personel.