Cel badania Badanie ma na celu identyfikację materiału genetycznego wirusa HPV (Human Papillomavirus) w próbce pobranej z szyjki macicy, pochwy lub pierwszej porcji moczu porannego oraz określenie, który z 28 uwzględnionych genotypów (19 wysokoonkogennych i 9 niskoonkogennych) jest obecny. Wynik pozwala na oszacowanie ryzyka rozwoju zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy.
Wskazania kliniczne Rutynowe badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy u kobiet w wieku 25‑65 lat. Uzupełnienie nieprawidłowych wyników cytologii (Pap test) w celu precyzyjnego określenia typu zakażenia HPV. Kontrola po leczeniu zmian dysplastycznych szyjki macicy, aby wykryć ewentualne nawroty. Diagnostyka zakażeń HPV u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. autyzm), które wykazują wyższą częstość infekcji wirusowych i potrzebują dokładnego monitorowania.
Ocena ryzyka przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej lub innych procedur zwiększających podatność na infekcje. Materiał biologiczny Wymaz z szyjki macicy – standardowy wymaz cytologiczny pobierany przy użyciu szczoteczki lub szczoteczki z pęcherzykiem. Wymaz z pochwy – alternatywna metoda, szczególnie w sytuacjach, gdy pobranie wymazu z szyjki jest utrudnione.
Pierwsza porcja moczu porannego – stosowana, gdy pobranie wymazu nie jest możliwe; wymaga dostarczenia nieprzetworzonego, świeżego materiału. Metoda Analiza odbywa się przy użyciu reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) z zestawem starterów specyficznych dla 28 genotypów HPV. Po amplifikacji wyselekcjonowanych fragmentów DNA następuje hybrydyzacja na mikromacierzy, co umożliwia jednoczesne rozpoznanie każdego z monitorowanych genotypów.
Test jest jakościowy – informuje jedynie o obecności lub braku danego genotypu, nie określając jego ilości (viral load). Przygotowanie pacjenta Unikać współżycia seksualnego, używania tamponów, żeli intymnych oraz substancji drażniących przez minimum 48 h przed pobraniem wymazu. W dniu pobrania nie stosować irygacji pochwy ani żadnych środków myjących. W przypadku pobrania moczu – dostarczyć pierwszą porcję moczu po przebudzeniu, po opróżnieniu pęcherza, w sterylnym pojemniku.
Interpretacja wyników Negatywny – w próbce nie wykryto DNA wirusa HPV; ryzyko związane z infekcją jest niskie. Pozytywny – genotyp wysokoonkogenny (np. HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 i inne) – zwiększone prawdopodobieństwo rozwoju zmian przednowotworowych i nowotworowych szyjki macicy; wskazane dalsze badania diagnostyczne (cytologia, kolposkopia). Pozytywny – genotyp niskoonkogenny (np.