Cel badania Pomiar stężenia ludzkiego hormonu wzrostu (GH) w surowicy krwi ma na celu ocenę funkcjonowania przedniego płata przysadki oraz identyfikację nieprawidłowości w sekrecji tego hormonu. GH odgrywa centralną rolę w regulacji wzrostu, metabolizmu białek, tłuszczów i węglowodanów, a jego długoterminowy efekt jest przekazywany poprzez czynnik wzrostu podobny do insuliny‑1 (IGF‑1).
Wskazania kliniczne Podejrzenie gigantyzmu u dzieci lub akromegalii u dorosłych – objawy kliniczne, takie jak nieproporcjonalny przyrost masy ciała, powiększenie kości twarzy czy rękawiczek. Diagnostyka niedoboru GH – karłowatość przysadkowa, opóźniony wzrost u dzieci, niska masa mięśniowa i nieprawidłowy profil lipidowy u dorosłych. Ocena niewydolności przedniego płata przysadki po urazie mózgowo‑czaszkowym, radioterapii lub operacji przysadki.
Rozróżnienie guzów przysadki czynnych i nieczynnych oraz monitorowanie terapii hormonalnej. Badanie przy niejasnych przyczynach hipoglikemii – test hamowania GH (np. Ocena konsekwencji metabolicznych niedoboru GH u dorosłych, w tym dyslipidemia, zwiększona tkanka tłuszczowa brzuszna i zmniejszona gęstość mineralna kości.
W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdy obserwuje się zaburzenia wzrostu, nieadekwatny przyrost masy ciała lub nieprawidłowe parametry metaboliczne. Materiał biologiczny i metoda Do badania pobiera się 5 ml krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Po pobraniu próbka zostaje odwirowana, a surowica przechowywana w temperaturze 2‑8 °C lub zamrożona przy –20 °C do momentu analizy.
Stężenie GH oznacza się metodami immunochemicznymi, najczęściej immunoenzymatycznym (ELISA) lub immunochemiluminescencyjnym (ICMA). Testy te wykrywają zarówno wolny hormon, jak i jego kompleks z białkiem wiążącym (GH‑BP). Ze względu na pulsacyjną i dobową zmienność wydzielania GH, pojedynczy pomiar może wymagać interpretacji w kontekście testów stymulacyjnych (np. test tolerancji insulinowej, test argininowy) lub hamujących (np.
Przygotowanie pacjenta Standardowe pobranie krwi nie wymaga specjalnego przygotowania – pacjent może przyjść w zwykłych warunkach. W przypadku testów stymulacyjnych zaleca się 8‑10‑godzinny post oraz unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w dniu badania. Pacjent powinien być poinformowany o możliwym dyskomforcie przy pobieraniu krwi oraz o konieczności pozostania w pozycji leżącej po podaniu substancji testowych, aby uniknąć hipoglikemii.