Cel badania Analiza próbki kału w celu wykrycia elementów rozwojowych (jaj, larw, dorosłych osobników) nicieni z rodzajów Strongyloides, Ancylostoma oraz Necator. Potwierdzenie zakażenia pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniej terapii przeciwpasożytniczej oraz ocenę ryzyka powikłań. Wskazania kliniczne Objawy ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, ból brzuszny, wzdęcia, nudności, utrata apetytu. Manifestacje skórne: świąd, wysypka, tzw.
rash w okolicy pachwin (typowy dla ancylostomatozy). Objawy ogólne: anemia, spadek masy ciała, chroniczne zmęczenie, podwyższona wrażliwość na infekcje. U pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, ADHD), u których obserwuje się nawracające dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, dysbiozę lub nasilenie zachowań neurobehawioralnych – infekcje pasożytnicze mogą dodatkowo zaburzać mikrobiom jelitowy.
Przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej, długotrwałego stosowania kortykosteroidów lub po przeszczepach. W sytuacjach epidemiologicznych: podróże do regionów tropikalnych i subtropikalnych, kontakt z zanieczyszczoną wodą lub glebą. Materiał biologiczny Świeży kał – zaleca się pobranie co najmniej trzech oddzielnych próbek w odstępie 2‑3 dni, każda o masie 5‑10 g. Próbki powinny pochodzić z pierwszych wypróżnień porannych i być umieszczone w jednorazowym pojemniku.
Metoda Badanie przeprowadzane jest przy użyciu technik mikroskopowych oraz hodowli, które zwiększają czułość wykrywania nicieni. Metoda Baermann – pozwala na izolację ruchliwych larw Strongyloides stercoralis z próbki kału. Hodowla na podłożu agarowym (np. agar z dodatkiem chlorheksydyny) – umożliwia rozwój i identyfikację larw Ancylostoma duodenale oraz Necator americanus. Standardowe techniki koncentracji (np. metoda formalin‑eterowa) – zwiększają szansę wykrycia jaj.
PCR (reakcja łańcuchowa polimerazy) – detekcja DNA wybranych nicieni, podnosząca czułość, zwłaszcza w przypadkach niskiej intensywności zakażenia; może być wykonana w formie ilościowej (qPCR). Opcjonalnie: testy serologiczne (ELISA) wykrywające przeciwciała przeciwko antygenom Strongyloides – przydatne w ocenie zakażeń przewlekłych. Przygotowanie pacjenta Unikanie leków przeciwpasożytniczych (np. albendazol, mebendazol) przez minimum 14 dni przed pobraniem próbki.
Powstrzymanie się od przyjmowania antybiotyków i leków przeciwzapalnych w ciągu 48 godzin przed badaniem, gdyż mogą zmieniać florę jelitową. Próbki należy dostarczyć do laboratorium w ciągu 2‑4 godzin od pobrania; w razie opóźnienia – przechowywać w temperaturze 4‑8 °C, nie dłużej niż 24 godziny. Wskazane jest stosowanie rękawiczek jednorazowych przy pobieraniu i transportowaniu materiału.