Cel badania Test potwierdzający (ang. confirmatory test) służy do ostatecznej weryfikacji wyniku pozytywnego testu przesiewowego na HIV. Wykrywa specyficzne przeciwciała klasy IgG, IgM oraz fragmenty materiału genetycznego wirusa HIV, co pozwala jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć zakażenie. Wskazania kliniczne Pozytywny wynik testu przesiewowego (ELISA, test szybki) – konieczność potwierdzenia.
Ocena statusu zakażenia u osób z wysokim ryzykiem (kontakt z zakażoną krwią, zachowania ryzykowne, przeszczepy organów). Monitorowanie skuteczności terapii antyretrowirusowej – w niektórych protokołach jako uzupełnienie pomiaru RNA wirusa. Rozpoznanie zakażenia u noworodków i małych dzieci, gdzie testy serologiczne mogą być niewystarczające. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – wykluczenie infekcji HIV jako czynnika wpływającego na rozwój neurologiczny i zachowanie.
Materiał biologiczny Krew żylna pobrana do probówki z antykoagulantem EDTA (osocze). Surowica – po odwirowaniu krwi w probówce bez antykoagulantu. Osocze EDTA – płynna frakcja krwi po odwirowaniu probówki z EDTA. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań dietetycznych ani farmakologicznych. Zaleca się pobranie próbki w warunkach aseptycznych, najlepiej rano, aby zapewnić optymalną jakość materiału.
Metoda W laboratorium stosuje się jedną z następujących technik potwierdzających: Western blot (immunoblot) – wykrywa specyficzne przeciwciała przeciwko kilku białkom wirusa HIV (p24, gp41, gp120/160). Pozytywny wynik wymaga obecności reakcji z co najmniej dwoma charakterystycznymi białkami. Immunofluorescencja pośrednia (IFA) – oznaczenie przeciwciał przy użyciu komórek zakażonych HIV i znakowanie fluorescencyjne.
Testy molekularne (PCR, NAT) – amplifikacja i detekcja kwasu nukleinowego HIV w surowicy lub osoczu, szczególnie przydatne w diagnostyce noworodków. Interpretacja wyników Wynik pozytywny – obecność specyficznych przeciwciał lub materiału genetycznego wirusa HIV; wymaga dalszej oceny klinicznej i rozpoczęcia opieki medycznej.
Wynik negatywny – brak wykrywalnych przeciwciał i RNA wirusa; w przypadku wysokiego ryzyka zaleca się powtórzenie testu po 4–6 tygodniach od potencjalnego narażenia. Wynik nieokreślony/nieczytelny – konieczność powtórzenia pobrania próbki lub zastosowania alternatywnej metody (np. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Zakażenie HIV może wpływać na rozwój mózgu, prowadząc do opóźnień rozwojowych, zaburzeń poznawczych i zachowań podobnych do autyzmu.