Cel badania Test jakościowy HIV‑RNA ma na celu identyfikację kwasu rybonukleinowego (RNA) wirusa HIV w materiale biologicznym, najczęściej w surowej krwi żylnej. Wykrycie RNA świadczy o obecności replikującego się wirusa i pozwala potwierdzić aktywną infekcję, zwłaszcza w fazie wczesnej, kiedy przeciwciała jeszcze nie zostały wytworzone. Wskazania kliniczne Diagnostyka ostrego zakażenia HIV – okres okienkowy pomiędzy ekspozycją a pojawieniem się przeciwciał.
Uzupełnienie lub weryfikacja niejednoznacznych wyników testów serologicznych (ELISA, Western blot). Ocena ryzyka transmisji w ciąży – wykrycie wirusa u matki oraz noworodka. Wstępna kontrola skuteczności terapii antyretrowirusowej (w połączeniu z testem ilościowym). Badania przesiewowe w grupach wysokiego ryzyka, np. pracownicy służby zdrowia po ekspozycji zawodowej, partnerzy osób zakażonych.
W sytuacjach klinicznych, w których istnieje podejrzenie współistniejącej infekcji HIV u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się 5‑10 ml krwi żylnej do probówki zawierającej antykoagulant (EDTA lub heparyna). Próbka powinna być przetworzona w ciągu 6 h od pobrania lub przechowywana w temperaturze 2‑8 °C nie dłużej niż 24 h.
Nie wymaga specjalnej diety ani odstawiania leków, jednak pacjent powinien poinformować lekarza o przyjmowaniu: leków antyretrowirusowych lub profilaktyki poekspozycyjnej (PEP), które mogą obniżać poziom RNA, przebytych transfuzjach, szczepieniach lub innych procedurach medycznych w ostatnich 4 tygodniach. Metoda Analiza opiera się na technice amplifikacji kwasu nukleinowego (NAAT), najczęściej na odwróconej transkrypcji PCR (RT‑PCR).
Procedura obejmuje: Izolację RNA wirusowego z osocza. Syntezę cDNA przy użyciu odwrotnej transkryptazy.Amplifikację specyficznych regionów genomu HIV (gag, pol, env) przy użyciu zestawu primerów. Detekcję produktu amplifikacji za pomocą sondy fluorescencyjnej (real‑time PCR) lub elektroforezy w żelu agarozowym. Wynik podawany jest w formie jakościowej – „RNA wykryty” (obecny) lub „RNA nie wykryty” (nieobecny).
Interpretacja wyników RNA wykryty (pozytywny) – potwierdza aktywną infekcję HIV. Należy skonsultować wynik z testami serologicznymi oraz rozważyć rozpoczęcie lub modyfikację terapii antyretrowirusowej. RNA nie wykryty (negatywny) – brak dowodów na aktywną infekcję w badanej próbce. W przypadkach wysokiego ryzyka lub krótkiego odstępu od potencjalnej ekspozycji zaleca się powtórzenie badania po 2‑4 tygodniach.