Cel badania Badanie ma na celu wykrycie w surowicy przeciwciał (IgM i/lub IgG) skierowanych przeciwko wirusowi zapalenia wątroby typu D (HDV). Obecność przeciwciał świadczy o ekspozycji na wirus oraz, w zależności od klasy immunoglobuliny, o aktualnej lub przeszłej infekcji. Wskazania kliniczne Rozpoznanie zakażenia HDV u osób z potwierdzonym zakażeniem wirusem HBV. Ocena ryzyka rozwoju ciężkiego zapalenia wątroby, marskości lub raka wątrobowego.
Monitorowanie przebiegu choroby i skuteczności terapii przeciwwirusowej. Badanie przesiewowe u pacjentów z niejasnym zapaleniem wątroby oraz u osób z grup ryzyka (np. osoby używające narkotyków dożylnie, osoby z kontaktami seksualnymi z nosicielami HBV). W kontekście zaburzeń neurorozwojowych – ocena wpływu współistniejących infekcji wątrobowych na funkcjonowanie neurologiczne i rozwój dziecka. Materiał Krew żylna – pobranie 4‑6 ml krwi do probówki bez dodatku antykoagulantu.
Surowica – uzyskana po odwirowaniu próbki w temperaturze 20‑25 °C, przechowywana w temperaturze 2‑8 °C (do 48 h) lub zamrożona w –20 °C przy dłuższym przechowywaniu. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania. W przypadku testów wykrywających przeciwciała IgM zaleca się pobranie próbki w stanie czynnościowym, bez wcześniejszego przyjmowania leków przeciwzapalnych, które mogą wpływać na odpowiedź immunologiczną.
Metoda Wykorzystuje technikę immunoenzymatyczną (ELISA) lub chemiluminescencyjną (CLIA) do oznaczania specyficznych przeciwciał przeciwko antygenom HDV. Testy są kalibrowane względem standardów WHO i posiadają określone progi odcięcia, które rozróżniają wynik negatywny, niejednoznaczny i dodatni. Interpretacja wyników IgM przeciw HDV dodatni – wskazuje na świeżą lub aktywną infekcję HDV.
IgG przeciw HDV dodatni – świadczy o przeszłej ekspozycji lub przewlekłym zakażeniu, zwłaszcza gdy występuje jednocześnie z dodatnim testem HBsAg. Wynik niejednoznaczny – zaleca się powtórzenie badania po 2‑4 tygodniach oraz dodatkowe badania molekularne (PCR HDV RNA) w celu potwierdzenia. Wynik negatywny – brak wykrywalnych przeciwciał; nie wyklucza jednak bardzo wczesnej fazy infekcji przed wytworzeniem przeciwciał.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych Infekcje wątrobowe, w tym HDV, mogą wpływać na metabolizm i detoksykację substancji neurotoksycznych, co w połączeniu z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS) może nasilać objawy neurologiczne. Wykrycie i leczenie współistniejącego zakażenia HDV jest istotne dla kompleksowej opieki nad pacjentem, zwłaszcza w grupie dzieci i młodzieży z zaburzeniami rozwojowymi.