Cel badania Pomiar stężenia HDL‑cholesterolu (high‑density lipoprotein) w krwi pozwala ocenić efektywność odwrotnego transportu cholesterolu – procesu, w którym HDL zbiera nadmiar cholesterolu z komórek i ścian tętnic, przenosi go do wątroby i tam poddaje metabolizmowi oraz wydaleniu w postaci kwasów żółciowych. Dzięki temu HDL działa ochronnie przeciw miażdżycy, wykazuje właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne.
Wskazania kliniczne Ocena ryzyka choroby wieńcowej, udaru mózgu oraz innych schorzeń układu sercowo‑naczyniowego. Monitorowanie skuteczności terapii lipidologicznej (statyny, fibraty, niacyna, suplementy omega‑3, inhibitory PCSK9). Diagnostyka zaburzeń lipidowych, w tym hiperlipoproteinemii typu A, zespołu nerczycowego, hipertriglicerydemii. Badanie w ramach pełnego profilu lipidowego u pacjentów z czynnikami ryzyka: otyłość, cukrzyca typu 2, nadciśnienie, palenie tytoniu.
Kontrola metaboliczna u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, ADHD, Zespół Aspergera), które wykazują podwyższone ryzyko dyslipidemii i zespołu metabolicznego. Ocena wpływu leków (beta‑blokerów, progestagenów, niektórych diuretyków) oraz zmian hormonalnych (menopauza, terapia estrogenowa) na profil lipidowy. Metoda pomiaru Próbka krwi pobierana jest z żyły po 9‑12‑godzinnym okresie postu.
Analiza przeprowadzana jest metodą enzymatyczno‑immunologiczną, w której specyficzne enzymy lub przeciwciała wiążą cząsteczki HDL, a powstały sygnał jest przeliczany na stężenie wyrażone w mg/dl lub mmol/l. Niektóre laboratoria stosują dodatkowo metodę bezpośrednią z użyciem inhibitorów innych frakcji lipoproteinowych, co zwiększa precyzję wyniku. Przygotowanie pacjenta Post 9‑12 h przed pobraniem (dozwolone picie wody).
Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz alkoholu w dniu badania. Zgłoszenie lekarzowi wszystkich przyjmowanych leków, suplementów i istniejących chorób przewlekłych. U kobiet w ciąży lub karmiących piersią – konsultacja z lekarzem przed wykonaniem badania. Interpretacja wyników Wartości referencyjne różnią się w zależności od płci, wieku i populacji.
Typowe przedziały: Kobiety (dorosłe): ≥ 48 mg/dl (≥ 1,24 mmol/l) Mężczyźni (dorosli): ≥ 40 mg/dl (≥ 1,03 mmol/l) Dzieci (6‑12 lat): 45‑65 mg/dl (1,16‑1,68 mmol/l) Adolescenci (13‑18 lat): 45‑55 mg/dl (1,16‑1,42 mmol/l) Wyższy poziom HDL koreluje z niższym ryzykiem incydentów sercowo‑naczyniowych, natomiast obniżone wartości mogą sugerować zwiększone ryzyko miażdżycy, zawału mięśnia sercowego czy udaru mózgu.