Cel badania Badanie jakościowe w moczu ma na celu wykrycie obecności haloperidolu – syntetycznego neuroleptyku stosowanego w leczeniu schizofrenii, zaburzeń afektywnych oraz niektórych objawów zaburzeń neurorozwojowych, w tym agresji u osób z ASD.
Wynik pozwala ocenić, czy lek był przyjmowany w ostatnim okresie, co jest istotne przy monitorowaniu terapii, ocenie zgodności z zaleceniami lekarza, a także w sytuacjach podejrzenia przedawkowania lub w postępowaniach sądowo‑medycznych. Wskazania kliniczne Kontrola przyjmowania haloperidolu u pacjentów leczonych schizofrenią (ICD‑10 F20) lub innymi zaburzeniami psychotycznymi.
Ocena zgodności z zaleceniami terapeutycznymi u osób z ASD, które mogą wymagać leczenia neuroleptycznego. Rozpoznanie przedawkowania lub toksyczności leku. Postępowania sądowo‑medyczne i kontrola używania substancji w kontekście nadużywania leków. Materiał biologiczny Świeży mocz (próbka 30‑50 ml). Zaleca się pobranie próbki w warunkach sterylnych, najlepiej porannego moczu pierwszego oddania, aby zwiększyć szansę wykrycia metabolitu.
Metoda Wstępna selekcja odbywa się najczęściej przy użyciu immunoenzymatycznego testu przesiewowego (ELISA) lub testu immunochromatograficznego. Po uzyskaniu wyniku dodatniego próbka jest poddawana potwierdzeniu metodą chromatografii gazowej sprzężonej z spektrometrią mas (GC‑MS) lub wysokosprawnej chromatografii cieczowej z detekcją MS/MS (LC‑MS/MS).
Metody te umożliwiają wykrycie zarówno haloperidolu, jak i jego głównych metabolitów (reduced haloperidol, haloperidol‑hydroksylowany). Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien oddać mocz w czystym pojemniku, unikając zanieczyszczenia kałem. Nie wymaga się specjalnej diety ani odstawienia leków przed pobraniem próbki. W przypadku podejrzenia interferencji (np. przyjmowanie innych neuroleptyków) należy poinformować laboratorium o wszystkich przyjmowanych lekach.
Interpretacja wyników Wynik dodatni – wykryto haloperidol lub jego metabolity w moczu; wskazuje na przyjęcie leku w ciągu ostatnich 24‑48 h (czas detekcji zależy od dawki, funkcji nerek i metabolizmu). Wynik ujemny – brak wykrywalnych ilości leku; może oznaczać brak przyjmowania leku, przerwę w terapii lub stężenie poniżej granicy wykrywalności testu. W przypadku wyniku dodatniego, dalsza analiza ilościowa (np.