Cel badania Analiza poziomu glutationu zredukowanego (GSH) oraz jego formy utlenionej (GSSG) w krwi pełnej pozwala określić stan równowagi redoks organizmu. Równowaga ta jest kluczowa dla ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym, prawidłowego funkcjonowania mitochondriów oraz regulacji układu immunologicznego.
Wskazania kliniczne Ocena stresu oksydacyjnego u osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm (ICD‑10: F84.0), PANS/PANDAS (ICD‑10: F06.0) oraz inne zaburzenia rozwojowe. Monitorowanie chorób metabolicznych i mitochondrialnych, w których zaburzenia redoks odgrywają istotną rolę. Diagnostyka i kontrola stanów zapalnych, chorób autoimmunologicznych oraz przewlekłych infekcji.
Ocena wpływu terapii antyoksydacyjnych, suplementacji lub leków modyfikujących stres oksydacyjny. Badania przesiewowe w przypadkach podejrzenia toksyczności środowiskowej (np. metale ciężkie) wpływającej na układ antyoksydacyjny. Materiał biologiczny Krew pełna (KREWHEP) pobrana z żyły przedramienia, najczęściej do probówki z antykoagulantem (EDTA lub heparyną) w celu zachowania integralności glutationu.
Metoda Próbka jest natychmiast schładzana i poddawana deproteinacji, po czym GSH i GSSG są oznaczane metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) z detekcją fluorometryczną lub spektrometryczną. Stosuje się wewnętrzny standard oraz kalibrację krzywej, co zapewnia precyzyjne wyznaczenie stężenia obu form glutationu. Interpretacja wyników GSH prawidłowy – wskazuje na wystarczające zdolności antyoksydacyjne.
Podwyższony GSSG lub zwiększony stosunek GSSG/GSH – sugeruje przewagę stresu oksydacyjnego, możliwe uszkodzenie mitochondriów i zwiększoną podatność na stany zapalne. Obniżony poziom GSH przy jednoczesnym normalnym GSSG – może wskazywać na niedobory prekursora cysteiny lub zaburzenia syntezy glutationu. W kontekście ASD i PANS/PANDAS podwyższony wskaźnik GSSG/GSH jest często obserwowany i może tłumaczyć niektóre objawy behawioralne oraz neuroinflammacyjne.
Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien przyjść na czczo (co najmniej 8‑10 h). Należy unikać spożywania suplementów antyoksydacyjnych (witamina C, witamina E, N‑acetylocysteina) oraz leków przeciwzapalnych w ciągu 24 godzin przed pobraniem krwi. Próbkę pobiera się w warunkach sterylnych, a następnie natychmiast transportuje w chłodzie (2‑8 °C) do laboratorium, gdzie zostaje przetworzona w ciągu 30 minut od pobrania.