Cel badania Badanie oznacza stężenie glukuronianu 3‑α‑androstanediolu (3α‑Diol‑G) w surowicy krwi. 3α‑Diol‑G jest głównym metabolitem testosteronu powstałym w wyniku działania enzymu 5α‑reduktazy oraz enzymu UDP‑glukuronylotransferazy. Pomiar pozwala ocenić intensywność przemian androgenowych, zwłaszcza aktywności 5α‑reduktazy, co ma znaczenie w diagnostyce zaburzeń hormonalnych i ich wpływu na układ nerwowy.
Wskazania kliniczne Ocena nadmiernej aktywności 5α‑reduktazy w przebiegu zespołu nadnerczowo‑adrenalnego (np. Diagnostyka niepłodności i zaburzeń płodności u mężczyzn. Monitorowanie terapii antyandrogenowej i inhibitorów 5α‑reduktazy (finasteryd, dutasteryd). Rozpoznanie zaburzeń metabolicznych związanych z androgenami, w tym zespołu policystycznych jajników (PCOS).
Ocena wpływu androgenów na rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego – podwyższone poziomy mogą być związane z zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm, ADHD czy zaburzenia zachowania. Badanie przy podejrzeniu zespołu nadmiernego wydzielania androgenów (np. Metoda Stężenie 3α‑Diol‑G oznacza się metodą immunochemiczną (ELISA) lub chromatografią cieczowo‑sprężonej (LC‑MS/MS).
Próbka pobierana jest z żylnej krwi, po czym surowica jest oddzielana i przechowywana w temperaturze –20 °C do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się: Wstrzymanie leków wpływających na metabolizm androgenów (np. sterydy anaboliczne, inhibitory 5α‑reduktazy) na co najmniej 48 h, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h przed badaniem.
Standardowy nocny post (co najmniej 8 h) – nie jest obowiązkowy, ale może zwiększyć stabilność wyników. Interpretacja wyników Wartości referencyjne zależą od laboratorium, płci i wieku pacjenta, jednak ogólnie przyjmuje się: Norma – poziom 3α‑Diol‑G w granicach ustalonych zakresów referencyjnych.
Podwyższony poziom – sugeruje zwiększoną aktywność 5α‑reduktazy, co może występować w hiperandrogenizmie, hirsutyzmie, niektórych guzach nadnerczy oraz w niektórych formach autyzmu, gdzie podwyższona konwersja testosteronu może wpływać na rozwój mózgu. Obniżony poziom – może wskazywać na niedoczynność 5α‑reduktazy, zaburzenia wytwarzania glukuronidów lub stosowanie inhibitorów enzymu.