Cel badania Pomiar stężenia glukozy w surowicy krwi służy ocenie równowagi węglowodanowej organizmu, identyfikacji zaburzeń takich jak hipoglikemia, stan przedcukrzycowy czy cukrzyca, a także do kontroli efektów terapii farmakologicznej i dietetycznej. W kontekście zaburzeń neurorozwojowych, wynik ten może pomóc w wykryciu metabolicznych współistnień, które wpływają na funkcjonowanie poznawcze.
Wskazania kliniczne Diagnostyka cukrzycy typu 1 i typu 2 oraz ocena stanu przedcukrzycowego. Ustalenie przyczyn objawów sugerujących niską glukozę (np. zawroty głowy, drżenie, omdlenia). Monitorowanie skuteczności leczenia insuliną lub lekami doustnymi przeciwcukrzycowymi. Ocena metabolizmu węglowodanowego u pacjentów z chorobami tarczycy, zespołem Cushinga, zaburzeniami hormonalnymi oraz przy przyjmowaniu glukokortykoidów.
Badanie przesiewowe u osób z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których częściej występują nieprawidłowości metaboliczne, w tym insulinooporność. Kontrola glikemii przed operacjami, w trakcie hospitalizacji oraz przy planowaniu procedur wymagających stabilnego poziomu cukru.
Metoda Stężenie glukozy oznacza się najczęściej metodą enzymatyczną – testem fotometrycznym opartym na reakcji glukozo‑dehydrogenazy lub gluko‑oksydehydrogenazy, bądź metodą elektrodową przy użyciu glukometru. Wynik podaje się w jednostkach mg/dL lub mmol/L (1 mmol/L ≈ 18 mg/dL). Analiza wymaga próbki krwi pobranej z żyły lub metodą kapilarną. Przygotowanie pacjenta Badanie należy wykonać po nocnym poście trwającym co najmniej 8 godzin; dopuszczalne jest picie wody.
W dniu pobrania próbki unika się intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu. Jeśli pacjent przyjmuje leki wpływające na poziom glukozy (np. insulina, doustne leki przeciwcukrzycowe, glukokortykoidy), konieczna jest konsultacja z lekarzem w sprawie ewentualnej modyfikacji dawkowania. Nie zaleca się spożywania alkoholu w 24 godzinach przed pobraniem krwi. Interpretacja wyników Hipoglikemia – glukoza Wartość prawidłowa na czczo – 70‑99 mg/dL (3,9‑5,5 mmol/L).
Stan przedcukrzycowy – glukoza na czczo 100‑125 mg/dL (5,6‑6,9 mmol/L) lub nieprawidłowa tolerancja glukozy po doustnym obciążeniu. Cukrzyca – glukoza na czczo ≥ 126 mg/dL (≥ 7,0 mmol/L) lub ≥ 200 mg/dL (≥ 11,1 mmol/L) po 2 godzinach od doustnego obciążenia glukozą. Wartości po posiłku (glikemia po 2 h) powyżej 140 mg/dL (7,8 mmol/L) mogą wskazywać na zaburzoną tolerancję glukozy.