Cel badania Pomiar glukozy w surowicy lub osoczu krwi służy do oceny funkcjonowania przemian węglowodanowych organizmu oraz do wykrywania nieprawidłowości takich jak hipoglikemia, hiperglikemia i cukrzyca. Badanie jest oznaczone kodem ICD GLU-P i może wspomagać diagnostykę współistniejących zaburzeń metabolicznych u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie cukrzycy (pierwsze rozpoznanie, kontrola leczenia) Ocena przyczyn objawów hipoglikemii, takich jak zawroty głowy, drżenie, zaburzenia koncentracji Badania przesiewowe w grupach ryzyka: otyłość, zespół metaboliczny, historia rodzinna cukrzycy Wykrywanie zaburzeń metabolicznych, które mogą nasilać objawy neurorozwojowe u osób z ASD, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami rozwojowymi Przygotowanie pacjenta do zabiegów chirurgicznych, intensywnej farmakoterapii lub innych interwencji wymagających stabilnej gospodarki węglowodanowej Monitorowanie zmian metabolicznych w trakcie diety specjalistycznej (np.
diety o niskim indeksie glikemicznym) Materiał biologiczny Surowica lub osocze pobrane z żyły (2‑5 ml). Próbka powinna być odwirowana i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, a analiza powinna zostać wykonana w ciągu 24 h od pobrania.
Przygotowanie pacjenta Aby wynik był wiarygodny, zaleca się: Post trwający minimum 8‑10 godzin przed pobraniem krwi (badanie na czczo) Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w dniu badania Utrzymanie stałej diety w ciągu kilku dni poprzedzających pobranie próbki, aby zminimalizować wahania glukozy W przypadku dzieci i kobiet w ciąży – konsultację z lekarzem w sprawie ewentualnych modyfikacji przygotowania Metoda Stężenie glukozy najczęściej oznacza się metodą enzymatyczną.
Najpopularniejsze warianty to: Hexokinaza – glukoza jest fosforylowana przy udziale ATP, a powstały glukozo‑6‑fosforan jest utleniany, co prowadzi do powstania produktu mierzalnego spektrofotometrycznie. Metoda charakteryzuje się wysoką specyficznością i niską podatnością na interferencje. Glukozo‑odtleniająca (GOD) – enzym przekształca glukozę w kwas glukuronowy, a uwolniony wodór jest wykorzystywany w reakcji barwnej.
Obie techniki zapewniają czułość rzędu 0,1 mmol/l i są powszechnie stosowane w automatycznych analizatorach laboratoryjnych.