Cel badania Pomiar glukagonu w surowicy (kod ICD: GLUKG) służy do oceny funkcji alfa‑komórek trzustki oraz mechanizmów przeciwstawnych wobec insuliny, które regulują stężenie glukozy w krwi. Wynik pozwala wykryć nieprawidłowości w procesach glikogenolizy i glukoneogenezy w wątrobie.
Wskazania kliniczne Niejasna hipoglikemia, zwłaszcza nocna lub po posiłkach Ocena czynności alfa‑komórek w cukrzycy typu 2, predyspozycjach do cukrzycy oraz w stanach przedcukrzycowych Rozpoznanie zespołu hiperinsulinemicznego lub hiperglukagonemii Monitorowanie terapii glukagonowej, np.
w leczeniu ciężkiej hipoglikemii Badania naukowe nad metabolizmem glukozy u osób z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie mogą występować zaburzenia regulacji glikemii Ocena przyczyn nieprawidłowych reakcji glukozowych po podaniu bodźca (test tolerancji glukozy, test glukagonowy) Materiał biologiczny Surowica pobrana z żyły. Najlepiej pobrać próbkę na czczo (minimum 8‑10 h od ostatniego posiłku) lub w określonym momencie po podaniu bodźca (np.
po doustnym glukozie w testach dynamicznych). Przygotowanie pacjenta Pacjent powinien przyjść na czczo, chyba że badanie jest częścią testu dynamicznego. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia alkoholu w ciągu 24 h przed pobraniem krwi. Lekarza należy poinformować o przyjmowanych lekach wpływających na wydzielanie glukagonu (np. somatostatyna, inhibitory DPP‑4, glukagon analogi).
Metoda Stężenie glukagonu oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiluminometryczną (ICMA). Testy wykorzystują wysoko swoiste przeciwciała monoklonalne skierowane przeciw ludzkiemu glukagonowi, co zapewnia dokładność, czułość w granicach 10‑20 pg/ml oraz powtarzalność wyników. Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj 50‑150 pg/ml, choć zakres referencyjny może się różnić w zależności od laboratorium i zastosowanej metody.
Stężenie podwyższone – sugeruje hiperglukagonemię, guz alfa‑komórek (glukagonoma), przewlekłą hipoglikemię, stres metaboliczny, niewydolność wątroby lub zaburzenia autonomiczne, które mogą występować u osób z ASD. Stężenie obniżone – obserwuje się w cukrzycy typu 1 (zniszczenie komórek alfa), ciężkiej niewydolności trzustki, po długotrwałym podawaniu leków hamujących wydzielanie glukagonu (np. somatostatyna) lub w stanach niedoboru glukagonu.