Cel badania Pomiar koncentracji aluminium (Al) w materiale biologicznym – najczęściej w surowicy lub osoczu krwi – w celu ustalenia stopnia ekspozycji organizmu na ten pierwiastek oraz wykrycia możliwej toksyczności. Wskazania kliniczne Kontrola osób pracujących w środowiskach o podwyższonym poziomie aluminium (np. przemysł metalurgiczny, spawalnictwo, produkcja ceramiki).
Ocena kumulacji aluminium u pacjentów poddawanych długotrwałej hemodializie lub z przewlekłą niewydolnością nerek. Diagnostyka podejrzenia zatrucia metalami ciężkimi, które może objawiać się zaburzeniami neurologicznymi, anemią, osteoporozą lub innymi objawami neurotoksyczności. Badanie w ramach szerokiego panelu metali ciężkich u dzieci i dorosłych z niejasnymi objawami neurologicznymi, w tym w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS, PANDAS).
Weryfikacja poziomu aluminium u pacjentów przyjmujących leki zawierające sole glinu (np. niektóre środki zobojętniające kwas żołądkowy). Materiał biologiczny Surowica lub osocze krwi – 2 – 5 ml pobrane w probówce bez dodatku antykoagulantu (np. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30 min od pobrania i przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, nie dłużej niż 48 h przed analizą.
Metoda Stężenie aluminium oznacza się przy użyciu technik o wysokiej czułości, najczęściej: Spektrometria masowa z indukcyjnie sprzężoną plazmą (ICP‑MS) – zapewnia dokładny pomiar w zakresie od kilku do kilkuset µg/L, z niskim poziomem szumu tła. Spektrometria absorpcyjna z płomieniem (FAAS) lub z atomową emisją (AAS) – metoda mniej czuła niż ICP‑MS, ale wciąż spełniająca wymogi diagnostyczne w laboratoriach klinicznych.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych przygotowań. Zaleca się pobranie krwi w warunkach standardowych, po krótkim odpoczynku. W miarę możliwości należy unikać przyjmowania suplementów lub leków zawierających aluminium (np. niektóre środki zobojętniające kwas żołądkowy) w ciągu 24 h przed pobraniem próbki.
Interpretacja wyników Zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od zastosowanej metody i laboratorium, jednak przyjmuje się następujące wartości orientacyjne dla surowicy/osoczu: < 10 µg/L – wynik prawidłowy. 10‑30 µg/L – podwyższony, wymaga wyjaśnienia przyczyn narażenia. > 30 µg/L – sugeruje toksyczność, wskazane jest dalsze badanie oraz konsultacja specjalistyczna.