Cel badania Określenie stężenia glikolu etylenowego w surowicy krwi w celu potwierdzenia lub wykluczenia zatrucia tym toksycznym alkoholem oraz monitorowania skuteczności leczenia. Wskazania kliniczne Ostre objawy metabolicznego kwasicy z podwyższonym anionowym gradientem (np. wymioty, ból brzucha, zaburzenia świadomości). Objawy niewydolności nerek (oliguria, podwyższone stężenie kreatyniny) po spożyciu nieznanego płynu.
Neurologiczne objawy toksyczne: drgawki, śpiączka, zaburzenia ruchowe. Monitorowanie terapii antidotem (fomepizol, etanol) lub dializy. Badanie w kontekście nagłych przypadków u dzieci i osób z zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie toksyczne uszkodzenie może nasilać istniejące deficyty rozwojowe. Materiał Krew żylna pobrana do probówki bez dodatku antykoagulantu (surowica). Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego.
Należy jednak: Unikać pobierania próbki po podaniu etanolu, fomepizolu lub innych substancji wpływających na metabolizm glikolu etylenowego. Zbieranie próbki przed rozpoczęciem leczenia, jeśli to możliwe, aby uzyskać najbardziej miarodajny wynik. Zadbać o sterylność pobrania i szybkie odwirowanie próbki w celu uzyskania czystej surowicy.
Metoda Stężenie glikolu etylenowego oznacza się najczęściej metodą chromatografii gazowej sprzężonej z detektorem masowym (GC‑MS) lub chromatografii cieczowej z detekcją masową (LC‑MS). Alternatywnie stosuje się enzymatyczne testy oparte na dehydrogenazie glikolu, które są mniej czułe, ale pozwalają na szybki screening. Interpretacja wyników Norma: brak wykrywalnego glikolu etylenowego ( Poziom podwyższony: 0,1‑20 mg/dl – możliwe narażenie, wymaga oceny klinicznej.
Stężenie toksyczne: > 20 mg/dl – wskazuje na znaczące zatrucie, zwykle wymaga interwencji medycznej. Ciężkie zatrucie: > 50 mg/dl – wysokie ryzyko uszkodzenia nerek, mózgu i wątroby; często konieczna dializa. Wartość wyniku powinna być interpretowana w kontekście objawów klinicznych, wyników badań laboratoryjnych (anion gap, kreatynina, pH) oraz historii narażenia.
Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U osób z autyzmem, zespołem Aspergera, ADHD oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, nagłe uszkodzenie mózgu spowodowane toksycznym działaniem glikolu etylenowego może nasilić istniejące deficyty poznawcze i behawioralne. Szybka diagnostyka i leczenie są kluczowe, aby zminimalizować długotrwałe konsekwencje neurologiczne.