Cel badania Analiza obecności i stężenia glifosatu w moczu służy ocenie ekspozycji organizmu na ten szeroko używany herbicyd. Wynik pozwala określić, czy dana osoba była narażona na glifosat w wyniku kontaktu z żywnością, wodą lub środowiskiem pracy, a także wspomaga badania epidemiologiczne dotyczące wpływu pestycydów na zdrowie, w szczególności na rozwój neurologiczny i zaburzenia neurorozwojowe.
Wskazania kliniczne Monitorowanie narażenia na glifosat u osób pracujących w rolnictwie, przemyśle chemicznym lub w pobliżu pól uprawnych. Ocena ryzyka toksyczności pestycydów w przypadkach podejrzenia zatrucia lub długotrwałego kontaktu z herbicydami. Badania przesiewowe w ramach programów zdrowotnych mających na celu wykrycie związków chemicznych wpływających na rozwój neurologiczny u dzieci i dorosłych. Wspomaganie diagnozy w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np.
ASD, PANS/PANDAS), gdzie istnieją hipotezy o potencjalnym wpływie substancji chemicznych na układ nerwowy. Materiał biologiczny Badanie wykonuje się na próbce moczu (pierwszy poranny mocz jest zalecany ze względu na wyższą koncentrację metabolitów). Metoda Stężenie glifosatu oznacza się zazwyczaj przy użyciu wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas (LC‑MS/MS).
Metoda ta zapewnia wysoką czułość (dolny próg wykrywalności rzędu 0,1 µg/L) oraz specyficzność, co umożliwia precyzyjne określenie zarówno glifosatu, jak i jego głównego metabolitu – kwasu N‑acetyl‑glifozynowego (AMPA). Przygotowanie pacjenta Unikać spożywania żywności i napojów zawierających glifosat (np. nieprzetworzone warzywa i owoce uprawiane konwencjonalnie) w ciągu 24 h przed pobraniem próbki, jeśli to możliwe.
Zaleca się pobranie pierwszego porannego moczu w czystym pojemniku jednorazowym. Próbkę należy niezwłocznie schłodzić (4 °C) i dostarczyć do laboratorium w ciągu 24 h lub zamrozić w temperaturze –20 °C, jeżeli transport jest dłuższy. Przed pobraniem moczu nie powinno się stosować leków zawierających glifosat ani suplementów diety z dodatkami roślinnymi pochodzącymi z konwencjonalnych upraw.
Interpretacja wyników Wynik podawany jest zwykle w mikrogramach glifosatu na litr moczu (µg/L). Interpretacja zależy od dostępnych wartości referencyjnych, które mogą się różnić w zależności od populacji i regionu: Wartość poniżej progu wykrywalności – brak wykrywalnego narażenia lub bardzo niskie, poniżej poziomu wykrywalnego metodą. Stężenia – typowe dla populacji ogólnej przy niskim poziomie ekspozycji. Stężenia 1‑5 µg/L – wskazują na umiarkowane narażenie, np.