Cel badania Oznaczenie aktywności gamma‑glutamylotransferazy (GGT) w surowicy krwi. Enzym ten uczestniczy w metabolizmie glutationu oraz transporcie aminokwasów, a jego poziom odzwierciedla stan hepatocytów i nabłonka dróg żółciowych.
Wskazania kliniczne diagnostyka uszkodzeń wątroby – ostre i przewlekłe zapalenia, marskość, stłuszczenie (w tym NASH) ocena cholestazy mechanicznej i czynnościowej – kamica żółciowa, zwężenia, nowotwory dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego monitorowanie długotrwałego spożycia alkoholu – GGT jest najczułym wskaźnikiem alkoholizmu kontrola toksyczności leków hepatotoksycznych (np.
fenobarbital, fenytoina, niektóre leki przeciwpadaczkowe) badanie w ramach panelu w chorobach autoimmunologicznych wątroby i dróg żółciowych ocena ryzyka metabolicznego – otyłość, cukrzyca typu 2, zespół metaboliczny monitorowanie pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (ASD, PANS/PANDAS), u których stosuje się leki i suplementy mogące wpływać na funkcję wątroby Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalistycznego przygotowania.
Zaleca się pobranie krwi rano po co najmniej 8‑godzinnym poście oraz powstrzymanie się od alkoholu przez minimum 24 h przed pobraniem próbki. Materiał biologiczny Krew żylna – 3–5 ml, pobrana do probówki z antykoagulantem (EDTA lub heparyna). Próbka powinna być odwirowana i surowica przechowywana w temperaturze 2‑8 °C, analizowana najpóźniej w ciągu 24 h. Metoda pomiaru Oznaczenie enzymatyczne metodą spektrofotometryczną.
GGT katalizuje przekształcenie substratu gamma‑glutamyl‑p‑nitroaniliny w p‑nitroanilinę; wzrost absorpcji przy 405 nm jest proporcjonalny do aktywności enzymu.
Normy referencyjne (U/l) Mężczyźni 0–6 miesięcy: <122 6–12 miesięcy: <39 1–12 lat: <22 12–18 lat: <42 ≥18 lat: <61 Kobiety 0–6 miesięcy: <132 6–12 miesięcy: <39 1–12 lat: <22 12–18 lat: <24 ≥18 lat: <36 Interpretacja wyników Podwyższone wartości GGT mogą wskazywać na: ostra i przewlekła zapalenia wątroby (wirusowe, autoimmunologiczne) cholestazę mechaniczną – kamienie żółciowe, zwężenia, nowotwory dróg żółciowych marskość wątroby stłuszczenie wątroby oraz niealkoholową stłuszczeniowo‑zapalenną chorobę wątroby (NASH) przewlekłe spożycie alkoholu – GGT jest najczułym markerem alkoholizmu długotrwałe stosowanie leków hepatotoksycznych (fenobarbital, fenytoina, inne leki przeciwpadaczkowe) stany metaboliczne: otyłość, cukrzyca typu 2, niewydolność serca, choroby nerek ostre zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, ciężka niewydolność nerek Łagodne podwyższenie może wystąpić po zabiegach chirurgicznych, w stanach zapalnych nieżyciowych oraz w wyniku intensywnego wysiłku fizycznego.