Cel badania Pomiar stężenia gastryny w surowicy krwi ma na celu ocenę funkcji komórek G żołądka, które regulują wydzielanie kwasu solnego. Wynik pozwala wykryć zarówno podwyższony, jak i obniżony poziom hormonu, co jest istotne w diagnostyce wielu chorób żołądka oraz w ocenie przyczyn objawów ze strony przewodu pokarmowego.
Wskazania kliniczne Zespół Zollingera‑Ellisona (guz chromochłonny trzustki lub dwunastnicy) Przewlekła atrofia błony śluzowej żołądka, w tym autoimmunologiczna Hiperkwasowość żołądowa i refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) Monitorowanie terapii inhibitorami pompy protonowej (IPP) oraz innych leków wpływających na wydzielanie kwasu Niejasne dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza w połączeniu z zaburzeniami neurorozwojowymi, które często współistnieją z problemami żołądkowo‑jelitowymi u osób z ASD Materiał i przygotowanie pacjenta Materiał: krew żylna, surowica Przygotowanie: zaleca się 8‑godzinny post przed pobraniem krwi; pacjent powinien unikać leków zwiększających wydzielanie kwasu (np.
PPIs, H2‑blokerów) oraz suplementów wapnia i witaminy D przez co najmniej 24 h, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza. Metoda Stężenie gastryny oznacza się metodą immunochemiczną – najczęściej immunoenzymatycznym testem ELISA lub chemiluminescencyjnym immunoassayem (CLIA). Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne wiążące się specyficznie z gastryną, co umożliwia precyzyjne określenie jej koncentracji w surowicy.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa – zazwyczaj 0‑100 pg/ml (zakres może się różnić w zależności od laboratorium). Podwyższony poziom – sugeruje hipersekrecję gastryny, najczęściej w Zespole Zollingera‑Ellisona, atrofii żołądka, niewydolności wchłaniania, długotrwałym stosowaniu PPIs lub chorobach wątrobowo‑trzustkowych. Obniżony poziom – może wystąpić przy niedoborze komórek G (np.
po resekcji żołądka), silnym zahamowaniu wydzielania kwasu lub w przebiegu niektórych nowotworów żołądka. Znaczenie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych U osób z autyzmem (ASD) i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi częste są dolegliwości żołądkowo‑jelitowe, które mogą wpływać na zachowanie i funkcje poznawcze.
Ocena poziomu gastryny pomaga wykluczyć lub potwierdzić podłoże gastroenterologiczne tych objawów, co umożliwia lepsze dopasowanie terapii dietetycznej i farmakologicznej. Limitacje i uwagi Wynik należy interpretować w kontekście pełnego obrazu klinicznego, w tym historii choroby, przyjmowanych leków oraz wyników innych badań (np. Nieprawidłowy wynik nie zawsze oznacza jedną konkretną chorobę i wymaga dalszej diagnostyki.