Cel badania Pomiar aktywności enzymu gamma‑glutamylotranspeptydazy (GGTP) w surowicy krwi ma na celu ocenę stanu wątroby i dróg żółciowych. Enzym ten uczestniczy w transpeptydacji glutationu, a jego podwyższony poziom jest wskaźnikiem zaburzeń odpływu żółci, uszkodzeń hepatocytów oraz ekspozycji na czynniki toksyczne. Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie cholestazy oraz innych zaburzeń dróg żółciowych Ocena uszkodzenia wątroby spowodowanego alkoholem, lekami (np.
antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe) lub toksynami Wspomaganie rozpoznania chorób metabolicznych, takich jak zespół metaboliczny czy stłuszczeniowa choroba wątroby Monitorowanie przebiegu leczenia chorób wątroby i ocena skuteczności interwencji W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (np.
ASD, PANS/PANDAS) – ocena funkcji wątroby, gdy istnieje podejrzenie wpływu dysfunkcji metabolicznych na objawy neurobehawioralne Metoda Badanie przeprowadza się metodą enzymatyczną – w próbce surowicy dodaje się substrat (np. GGTP katalizuje uwolnienie p‑nitroaniliny, której stężenie mierzone jest spektrofotometrycznie. Wynik wyrażany jest w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L).
Przygotowanie pacjenta Post 8‑12 godzin przed pobraniem krwi (zalecane, aby uniknąć wpływu posiłku na enzymy wątrobowe) Unikanie alkoholu oraz leków mogących podwyższać GGTP (np.
fenobarbital, izoniazyd) przez co najmniej 24‑48 godzin, o ile nie jest to sprzeczne z zaleceniami lekarza Wskazane jest poinformowanie laboratorium o przyjmowanych suplementach i lekach Interpretacja wyników Wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, płci i wieku pacjenta.
Ogólnie przyjmuje się: Norma: mężczyźni 8‑61 U/L, kobiety 5‑36 U/L (przybliżone wartości) Podwyższone GGTP wskazują na: cholestazę mechaniczną (kamienie żółciowe, zwężenie dróg żółciowych) choroby zapalne wątroby (zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wątroby) uszkodzenie wątroby spowodowane alkoholem lub lekami zespół metaboliczny, stłuszczeniową chorobę wątroby Obniżone lub prawidłowe GGTP nie wyklucza choroby wątroby; w niektórych przypadkach (np.