Cel badania Test fruktozaminy służy do określenia ilości glikowanych białek osocza, przede wszystkim albuminy. Ponieważ albumina ma okres półtrwania około 14‑21 dni, poziom fruktozaminy odzwierciedla średnie stężenie glukozy w krwi w tym właśnie przedziale czasowym, czyli krócej niż hemoglobina glikowana (HbA1c).
Wskazania kliniczne monitorowanie glikemii u osób z cukrzycą typu 1 i typu 2, w tym cukrzycy ciążowej oraz przedciążowej; sytuacje, w których HbA1c może być zafałszowany (anemie, hemoglobinopatie, szybka zmiana terapii, ciąża, przewlekłe choroby nerek); ocena krótkoterminowych zmian glikemii po modyfikacji leczenia, diety lub wprowadzeniu nowego leku; screening i kontrola zaburzeń metabolicznych u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem, które wykazują podwyższoną podatność na insulinooporność; wsparcie diagnostyczne w przypadkach podejrzenia hipoglikemii lub wczesnego stadium cukrzycy.
Metoda Próbka pobierana jest z surowicy krwi po 8‑godzinnym poście. Najczęściej stosowaną techniką jest enzymatyczny test kolorometryczny, w którym fruktozamina jest najpierw utleniana przez fruktozo‑amino‑oksydazę, a powstały produkt reaguje z peroksydazą i substratem (np. NBT – nitroblue tetrazolium) dając niebieski barwnik. Intensywność koloru jest proporcjonalna do stężenia glikowanych białek i jest mierzona spektrofotometrycznie.
Wynik podaje się w µmol/L lub jako procent glikacji albuminy względem całkowitej zawartości albuminy. Przygotowanie pacjenta przestrzeganie 8‑godzinowego postu – dozwolone jest picie wody, ale należy unikać napojów słodzonych i kofeiny; unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz silnego stresu w dniu pobrania; nie przyjmowanie dużych dawek witaminy C (>500 mg) i leków wpływających na białka serologiczne (np.
kortykosteroidy) w ciągu 24 h przed pobraniem; informowanie laboratorium o istniejących chorobach wpływających na poziom białek (nefropatia, marskość wątroby, ciężka hiperalbuminemia). Interpretacja wyników Zakres referencyjny dla osób dorosłych wynosi zazwyczaj 200‑285 µmol/L (co odpowiada 2‑3 % glikacji albuminy).
Wyniki powyżej górnej granicy sugerują podwyższony poziom glukozy w ostatnich tygodniach i mogą wskazywać na niewystarczającą kontrolę cukrzycy lub wczesny jej początek. Niskie wartości mogą być spowodowane: hipoglikemią lub bardzo dobrą kontrolą glikemii; obniżonym stężeniem albuminy (np. w chorobach nerek, wątroby, w stanach zapalnych); krótkim okresem obserwacji po nagłej zmianie terapii (np. rozpoczęcie intensywnej insulinoterapii).