Cel badania Badanie mierzy enzymatyczną aktywność fosfatazy kwaśnej (ACP) w surowicy krwi. Fosfataza kwaśna jest enzymem katalizującym hydrolizę fosforanów przy niskim pH (ok. 5,0) i odgrywa rolę w procesach degradacji makrocząsteczek, takich jak białka i lipidy, w lizosomach. Podwyższony poziom enzymu może wskazywać na choroby prostaty, zaburzenia kostne, a także niektóre schorzenia metaboliczne, które bywają współistniejące z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie nowotworów prostaty, zwłaszcza w stadium przerzutowym. choroby Pageta, osteoporozy oraz przerzutów do kości. Badanie w kontekście chorób metabolicznych, takich jak choroby lizosomalne (np. choroba Pompe’a) i niektóre zaburzenia wchłaniania. Wspomaganie diagnostyki przy podejrzeniu zaburzeń immunologicznych i zapalnych, które mogą wpływać na rozwój zaburzeń neurorozwojowych.
Kontrola po leczeniu hormonalnym lub chemioterapii u pacjentów z nowotworami prostaty. Metoda Test opiera się na reakcji enzymatycznej, w której fosfataza kwaśna rozkłada substrat p-nitrofenylfosforan (pNPP) w warunkach kwaśnych (pH ≈5,0). Produkt rozkładu – p-nitrofenol – jest następnie monitorowany spektrofotometrycznie przy długości fali 405 nm. Intensywność absorbancji jest proporcjonalna do aktywności enzymu w próbce.
Interpretacja wyników Wartość prawidłowa: zazwyczaj Podwyższony wynik (np. > 2,5 U/L) może sugerować: Nowotwór prostaty, zwłaszcza w zaawansowanym stadium. Przerzuty kostne lub choroby kości (np. Aktywne procesy zapalne lub infekcyjne w obrębie układu moczowo-płciowego. Obniżony wynik może wystąpić przy niedoborze enzymu, ciężkiej niewydolności wątroby lub po intensywnej terapii hormonalnej.
Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – badanie może być wykonane na próbce pobranej w stanie spoczynku. Należy unikać hemolizy próbki, ponieważ uwolniony z erytrocytów fosfataza może fałszować wynik. Zaleca się pobranie krwi żylnej, odwirowanie i odwirowanie próbki w celu uzyskania czystej surowicy.
Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi Niektóre zaburzenia metaboliczne i zapalne, które wpływają na podwyższone poziomy fosfatazy kwaśnej, mogą współistnieć z autyzmem, zespołem Aspergera czy innymi zaburzeniami neurorozwojowymi. Włączenie tego testu do panelu diagnostycznego może pomóc w identyfikacji dodatkowych czynników ryzyka wpływających na przebieg i leczenie pacjentów z ASD.