Cel badania Badanie określa poziom enzymu fosfatazy alkalicznej (ALP) w surowicy krwi. ALP jest enzymem błonowym, występującym w kilku izoenzymach – głównie w wątrobie, kościach, nerkach oraz łożysku. Pomiar jego aktywności odzwierciedla stan tych narządów i pomaga w wykrywaniu patologii metabolicznych oraz strukturalnych.
Wskazania kliniczne objawy sugerujące choroby wątroby: żółtaczka, świąd, ból w prawym podżebrzu, nudności; dolegliwości układu kostnego: ból kości, skurcze, podejrzenie osteoporozy, osteomalacji, choroby Pageta, krzywicy; monitorowanie nowotworów z tendencją do przerzutów do wątroby lub kości (np.
rak prostaty, piersi, wątroby); ocena funkcji nerek przy podejrzeniu zaburzeń dróg żółciowych lub cholestazy; badania przesiewowe u noworodków, dzieci w okresie intensywnego wzrostu oraz kobiet w ciąży, kiedy podwyższony poziom ALP jest fizjologiczny; osoby z ASD oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi – ze względu na ryzyko zaburzeń odżywiania, ograniczonej aktywności fizycznej i przyjmowanie leków wpływających na metabolizm kości, ALP może służyć jako marker wczesnego ryzyka osteoporozy.
Przygotowanie pacjenta Zaleca się pobranie krwi rano po nocnym poście (na czczo). Pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości tłuszczów w dniu pobrania, gdyż mogą one nieznacznie podnieść wynik. Nie ma konieczności odstawiania leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. Materiał do badania Surowica otrzymana z krwi żylnej – standardowy materiał laboratoryjny (kod ICD: ALP, materiał: Krew).
Metoda badania Analiza spektrofotometryczna oparta na rozkładzie sztucznego podłoża (np. Po przekształceniu podłoża enzymatycznego powstaje barwnik, którego absorpcję mierzy się przy określonej długości fali. Wynik wyrażany jest w jednostkach międzynarodowych na litr (U/L).
Interpretacja wyników Podwyższona aktywność ALP cholestaza wewnątrzwątrobowa lub pozawątrobowa – zatrzymanie żółci w przewodach żółciowych; zapalenie dróg żółciowych, wirusowe zapalenie wątroby, marskość; przerzuty nowotworowe do wątroby lub kości oraz guzy wywodzące się z kości; zaburzenia kostne: osteoporoza, osteomalacja, krzywica, choroba Pageta, nadczynność przytarczyc, nadczynność tarczycy; niedobór witaminy D lub zwiększona resorpcja kostna; stan fizjologiczny: noworodki, dzieci w okresie wzrostu, kobiety w II i III trymestrze ciąży; niektóre leki (np.