Cel badania Określenie stężenia fluoksetyny w surowicy krwi (test ilościowy) służy do monitorowania terapeutycznego leku, oceny przyjmowania leku przez pacjenta, wykrywania interakcji lekowych oraz identyfikacji przedawkowania lub toksyczności. Wskazania kliniczne Kontrola terapeutycznego poziomu fluoksetyny u pacjentów przyjmujących lek w ramach leczenia zaburzeń nastroju, lękowych, OCD oraz objawów związanych z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.
Ocena przyczyn braku oczekiwanej reakcji klinicznej – możliwe niskie stężenie spowodowane nieprzestrzeganiem zaleceń, zaburzeniami wchłaniania lub przyspieszoną eliminacją. Monitorowanie ryzyka działań niepożądanych przy wysokich stężeniach, szczególnie w grupie dzieci i młodzieży, u których metabolizm leków może być zmieniony. Badanie interakcji z innymi lekami (np. inhibitorami CYP2D6, inhibitorami MAO) wpływającymi na metabolizm fluoksetyny.
Ocena farmakokinetyki w sytuacjach klinicznych wymagających dostosowania dawki (np. niewydolność wątroby, choroby nerek). Metoda Stężenie fluoksetyny w surowicy oznacza się najczęściej metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS), co zapewnia wysoką czułość (dolna granica wykrywalności ≈ 0,01 µg/mL) oraz precyzję.
Próbka surowicy jest najpierw poddawana ekstrakcji, a następnie analizowana pod kątem fluoksetyny oraz jej aktywnego metabolitu – norfluoksetyny. Przygotowanie pacjenta Badanie wykonywane jest na próbce krwi żylnej pobranej do probówki bez dodatku antykoagulantu (surowica). Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego, ale zaleca się unikanie wysokich dawek suplementów zawierających zioła mogące wpływać na enzymy CYP (np.
Próbkę pobiera się zazwyczaj w stanie wyciszenia, najlepiej 2–4 godziny po przyjęciu dawki, aby uzyskać stabilny poziom szczytowy. Interpretacja wyników Typowy zakres terapeutyczny fluoksetyny w surowicy wynosi 0,10–1,00 µg/mL (100–1000 ng/mL), choć wartości graniczne mogą się różnić w zależności od laboratorium i wieku pacjenta. Wyniki poniżej zakresu sugerują: niewystarczające przyjmowanie leku, zwiększoną przemianę leku (np. indukcja enzymów CYP), błąd w dawkowaniu.
Wyniki powyżej zakresu mogą wskazywać na: przedawkowanie, zaburzenia metabolizmu (np. niewydolność wątroby), interakcje lekowe zwiększające stężenie fluoksetyny. Interpretację należy zawsze powiązać z oceną kliniczną pacjenta oraz ewentualnym dostosowaniem dawki pod kontrolą lekarza.