Cel badania Analiza mikroflory bakteryjnej jelit (dysbioza) ma na celu określenie ilościowego i jakościowego profilu bakterii jelitowych. Dzięki temu można ocenić, czy zachowana jest prawidłowa równowaga pomiędzy bakteriami korzystnymi (np. Lactobacillus, Bifidobacterium) a potencjalnie szkodliwymi (np. Clostridium difficile, Enterobacteriaceae), co jest istotne w diagnostyce wielu stanów chorobowych.
Wskazania kliniczne objawy ze strony układu pokarmowego: biegunki, zaparcia, wzdęcia, bóle brzucha, niestrawność; przewlekłe zmęczenie, częste infekcje, obniżona odporność organizmu; zaburzenia neurorozwojowe, w tym autyzm (ASD), PANS/PANDAS – badanie mikroflory może pomóc wyjaśnić wpływ jelita‑mózgu; przyjmowanie antybiotyków, probiotyków lub leków immunosupresyjnych, które mogą zaburzyć równowagę mikrobiologiczną; przygotowanie do diet terapeutycznych (np.
dieta eliminacyjna, dieta ketogeniczna) oraz monitorowanie ich efektów. Materiał i metoda Do badania pobiera się jednorazową próbkę kału (ok. 2‑5 g) w specjalnym pojemniku jednorazowym, zabezpieczonym środkiem konserwującym, który stabilizuje DNA bakterii do momentu analizy laboratoryjnej.
W laboratorium stosuje się techniki molekularne, najczęściej sekwencjonowanie regionu 16S rRNA lub metagenomikę, co pozwala na identyfikację bakterii do poziomu gatunku oraz określenie ich względnej liczebności.
Przygotowanie pacjenta próbka powinna być pobrana po co najmniej 8‑godzinnym okresie postu (bez jedzenia i napojów, poza wodą); unikanie probiotyków, prebiotyków i suplementów zawierających żywe kultury bakterii przez 48 h przed pobraniem kału; nie przyjmowanie antybiotyków w ciągu 2‑4 tygodni przed badaniem, jeżeli to możliwe; próbka musi zostać dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania, w temperaturze 2‑8 °C (przechowywanie w lodówce).
Interpretacja wyników Wynik przedstawia procentowy udział poszczególnych grup bakterii oraz wskaźniki dysbiozy (np. stosunek Firmicutes/Bacteroidetes). Zwiększona liczba patogenów lub znaczny spadek bakterii probiotycznych może sugerować: zespół jelita drażliwego (ICD‑10 K58), zaburzenia absorpcyjne, przewlekłe stany zapalne jelit (np. choroba Crohna – K50, wrzodziejące zapalenie jelita grubego – K51), potencjalny związek z objawami neurobehawioralnymi w ASD/PANS/PANDAS.