Cel badania Określenie stężenia fibronektyny (fibronectyny) w osoczu pozwala ocenić aktywność procesów naprawczych, adhezji komórek oraz stanu zapalnego organizmu. Wskazania kliniczne Monitorowanie przebiegu ostrej i przewlekłej reakcji zapalnej (np. Ocena ryzyka i postępu chorób włóknieniowych (np. marskość wątroby, zwłóknienie płuc). Diagnostyka i kontrola stanów związanych z zaburzeniami krzepnięcia (np. zwiększona konsumpcja fibrynogenu).
Ocena funkcji wątroby – spadek poziomu może wskazywać na niewydolność syntetyczną. Badanie w kontekście chorób autoimmunologicznych i niektórych nowotworów. Wspomagające badania w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu, gdzie zmiany w profilu białek osocza, w tym fibronectyny, mogą odzwierciedlać procesy zapalne i bariery krew‑mózg. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna do probówki zawierającej antykoagulant EDTA.
Próbka powinna być pobrana po 8‑12‑godzinnym okresie postu (jeśli wymaga tego jednocześnie wykonywany panel biochemiczny). Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz przyjmowania leków przeciwzapalnych w ciągu 24 h przed pobraniem, gdyż mogą one sztucznie podwyższyć poziom fibronektyny. Metoda Stężenie fibronektyny oznacza się najczęściej metodą immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunoturbidymetrią.
Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne wiążące specyficzne epitopy fibronectyny, co zapewnia wysoką czułość (dolna granica wykrywalności ≈ 10 µg/L) i precyzję. Interpretacja wyników Wartości prawidłowe – zazwyczaj 200‑400 µg/mL (zakres referencyjny może różnić się w zależności od laboratorium). Podwyższone – wskazują na aktywną reakcję zapalną, uszkodzenie tkanek, ciąże, niektóre nowotwory lub choroby autoimmunologiczne.
Obniżone – mogą być spowodowane niewydolnością wątroby, stanami utraty białka (np. nefropatia, białaczka), ciężkim niedożywieniem lub zaburzeniami w syntezie białek osocza. Powiązania z zaburzeniami neurorozwojowymi Badania wykazały, że u niektórych dzieci z autyzmem oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi obserwuje się zmiany w poziomach białek osocza, w tym fibronectyny, co może odzwierciedlać dysregulację bariery krew‑mózg i procesy zapalne w centralnym układzie nerwowym.
Pomiar fibronektyny może być elementem szerszego panelu biomarkerów używanego do oceny stanu zapalnego i integralności śródbłonka w tych grupach pacjentów.