Ferrytyna

Cel badaniaOznaczenie stężenia ferrytyny w surowicy lub osoczu służy do oszacowania zasobów żelaza w organizmie. Ferrytyna jest głównym białkiem magazynującym żelazo; jej poziom odzwierciedla zarówno dostępność tego pierwiastka, jak i reakcję organizmu na procesy zapalne, będąc jednocześnie wskaźnikiem fazy ostrej.

Wskazania kliniczneRozpoznanie niedoboru żelaza oraz anemii z niedoboru żelaza.Kontrola skuteczności terapii żelazowej i suplementacji.Ocena stanu zapalnego – podwyższona ferrytyna może wskazywać na choroby zapalne, infekcje lub uszkodzenia wątroby.Badanie przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania żelaza, np.

celiakii, choroby Crohna, zespole jelita krótkiego.Diagnostyka hemochromatozy, przewlekłych chorób wątroby oraz nowotworów, w których obserwuje się wzrost ferrytyny.W kontekście zaburzeń neurorozwojowych (ASD, PANS/PANDAS) – niski poziom ferrytyny może wpływać na rozwój mózgu, funkcje poznawcze i zachowanie, dlatego jest istotnym elementem kompleksowej oceny. Materiał biologicznyDo badania wykorzystuje się surowicę lub osocze pobrane z żyły.

Optymalny wynik uzyskuje się po 8‑12‑godzinnym poście, co minimalizuje wpływ krótkotrwałego spożycia pokarmu na koncentrację żelaza w osoczu, choć ferrytyna jest mniej wrażliwa na zmiany dietetyczne niż surowe żelazo. MetodaOznaczenie odbywa się metodą immunochemiczną, najczęściej immunoenzymatyczną (ELISA) lub immunochemiluminescencyjną (CLIA).

Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne wiążące specyficznie ferrytynę, co umożliwia dokładny pomiar w jednostkach µg/L (lub ng/mL). Niektóre laboratoria stosują także metodę immunoturbidymetryczną.

Interpretacja wynikówZakresy prawidłowe – kobiety: 13‑150 µg/L, mężczyźni: 30‑400 µg/L (wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium i wieku).Obniżone stężenie – sugeruje niedobór żelaza, zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, intensywny wzrost), utratę krwi lub zaburzenia wchłaniania.