Cel badania Badanie poziomu ferrytyny w surowicy krwi ma na celu określenie ilości żelaza zgromadzonego w organizmie. Ferrytyna jest jedynym białkiem zdolnym do długoterminowego magazynowania żelaza, dlatego jej stężenie jest najdokładniejszym wskaźnikiem rzeczywistych zapasów tego pierwiastka. Wskazania kliniczne Podejrzenie niedoboru żelaza lub anemii z niedoboru żelaza. Monitorowanie skuteczności terapii żelazem (dawkowanie, czas trwania).
Diagnostyka nadmiaru żelaza – hemochromatoza, talasemia, choroby wątroby. Ocena stanu zapasów żelaza w chorobach zapalnych, nowotworowych oraz przewlekłych. Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych (autyzm, ADHD, zaburzenia rozwojowe) – niedobór żelaza może wpływać na funkcje poznawcze i zachowanie. Kontrola przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi lub w trakcie intensywnej rehabilitacji. Materiał Do analizy wymagana jest krew żylna – surowica.
Zazwyczaj pobiera się 2‑3 ml krwi, które po odwirowaniu stanowią próbkę do oznaczenia. Metoda Stężenie ferrytyny oznacza się metodami immunochemicznymi, najczęściej: immunoturbidymetria – pomiar zmętnienia po związaniu ferrytyny z przeciwciałami; immunochemiluminescencja – wykorzystująca znakowanie luminescencyjne przeciwciał. Obie techniki zapewniają wysoką czułość i specyficzność, a wyniki podaje się w ng/ml.
Interpretacja wyników Zakresy referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od laboratorium, typowo wynoszą: Dla mężczyzn: 30‑400 ng/ml; Dla kobiet: 15‑150 ng/ml. Niskie wartości (poniżej normy) wskazują na: niedobór żelaza – najczęstsza przyczyna anemii; zwiększone zapotrzebowanie (ciąża, wzrost, intensywny wysiłek); przewlekłe krwawienia (np.
Wysokie wartości (powyżej normy) mogą świadczyć o: przeciążeniu żelazem (hemochromatoza, transfuzje krwi); uszkodzeniu wątroby, alkoholizmie; stanach zapalnych i nowotworowych – ferrytyna jest białkiem ostrej fazy. W chorobach przewlekłych zapalnych ferrytyna może być podwyższona mimo jednoczesnego niedoboru żelaza; w takich sytuacjach pomocne jest jednoczesne oznaczenie transferyny lub wskaźnika nasycenia żelaza.
Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi nie jest wymagana specjalna dieta – nie ma konieczności pozostawania na czczo. Zaleca się jednak: unikanie suplementów żelaza oraz preparatów multivitaminowych zawierających żelazo przez co najmniej 24 h przed pobraniem. odstawienie leków przeciwzapalnych (np. kortykosteroidów) w miarę możliwości, gdyż mogą wpływać na poziom ferrytyny.