Cel badania Określenie koncentracji fenytoiny w surowicy krwi w celu zapewnienia prawidłowego dawkowania, potwierdzenia skuteczności leczenia przeciwpadaczkowego i przeciwarytmicznego oraz wczesnego wykrycia przedawkowania lub toksyczności leku. Wskazania kliniczne Rutynowe monitorowanie terapii u pacjentów z padaczką, w tym u osób z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których napady są częstym współistniejącym problemem.
Kontrola leczenia przeciwarytmicznego u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca. Ocena przyczyn podejrzenia przedawkowania fenytoiny – np. objawy neurologiczne, zaburzenia widzenia, drżenia. Dostosowanie dawki przy współistnieniu chorób wątroby, nerek lub przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na metabolizm fenytoiny (np. barbiturany, karbamazepina, warfaryna).
Sprawdzenie poziomu leku po zmianie formy podania (tablet, kapsułka, roztwór dożylnego) lub po zmianie producenta preparatu. Monitorowanie w czasie ciąży i karmienia piersią, gdyż fenytoina przechodzi przez łożysko i mleko matki. Materiał Próbka krwi pobierana żyle (najczęściej 5 ml). Z wyciągniętej krwi uzyskuje się surowicę lub osocze, które są następnie poddawane analizie. Przygotowanie pacjenta Próbka powinna być pobrana w tzw.
„trough level”, czyli tuż przed przyjęciem kolejnej dawki fenytoiny, zazwyczaj 12‑24 h po ostatniej dawce. Pacjent powinien unikać posiłków wysokotłuszczowych w dniu pobrania, gdyż tłuszcz może zmieniać wchłanianie leku. Nie zaleca się przyjmowania dodatkowych suplementów lub leków mogących oddziaływać na metabolizm fenytoiny w ciągu 48 h przed pobraniem.
Metoda Stężenie fenytoiny oznacza się najczęściej metodami: Immunologicznymi – testy ELISA (enzymowa immunoanaliza) zapewniają szybkie wyniki, ale wymagają kalibracji względem standardów. Chromatograficznymi – wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC) lub spektrometria masowa sprzężona z chromatografią cieczową (LC‑MS/MS) dają wysoką czułość i specyficzność.
W trakcie analizy stosuje się kontrolki wewnętrzne oraz standardy referencyjne, aby zagwarantować dokładność i powtarzalność wyników. Interpretacja wyników Stężenie terapeutyczne: 10‑20 µg/ml (40‑80 µmol/l) – zapewnia optymalną kontrolę napadów przy minimalnym ryzyku działań niepożądanych.