Cel badania Pomiar stężenia fenytoiny w surowicy krwi ma na celu określenie, czy poziom leku znajduje się w przedziale terapeutycznym, co pozwala zoptymalizować skuteczność leczenia i zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Wskazania kliniczne Kontrola terapeutyczna u pacjentów przyjmujących fenytoinę w leczeniu padaczki. Monitorowanie poziomu leku u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi (np.
ASD, PANS/PANDAS), u których fenytoina może być stosowana jako lek przeciwpadaczkowy lub stabilizujący nastrój. Ocena przyczyn podejrzenia toksyczności (objawy neurologiczne, skórne, hematologiczne). Sprawdzenie przyczyn braku kontroli napadów przy podejrzeniu niewystarczającego stężenia. Ocena interakcji lekowych wpływających na metabolizm fenytoiny. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Materiał: Krew żylna, surowica.
Próba pobierana z żyły, najlepiej po 12 godzinach od ostatniej dawki (poziom spoczynkowy). Do pobrania używać probówek z koagulacją (np. Nie wymaga głodówki, ale należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania. W przypadku jednoczesnego stosowania leków mogących wpływać na metabolizm fenytoiny (np. barbiturany, karbamazepina) należy o tym poinformować laboratorium. Metoda Stężenie fenytoiny określa się najczęściej metodą immunologiczną (np.
immunoanaliza fluorescencyjna, immunochemiluminescencja) lub wysokosprawną chromatografią cieczową sprzężoną z detektorem masowym (HPLC‑MS). Metody te zapewniają wysoką czułość i specyficzność, a wyniki podaje się w mikrogramach na mililitr (µg/mL). Interpretacja wyników Stężenie terapeutyczne: 10‑20 µg/mL (zależnie od indywidualnych potrzeb pacjenta).
Stężenie podterapeutyczne: Stężenie toksyczne: >20 µg/mL – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak ataksja, zaburzenia mowy, trombocytopenia, wysypka, uszkodzenie wątroby. Wartości graniczne mogą się różnić u dzieci, osób starszych oraz przy współistnieniu innych leków. Kod ICD Badanie klasyfikowane jest pod kodem ICD‑10 T27 – „Zatrucie lekami przeciwpadaczkowymi, środkami uspokajającymi i przeciwparkinsonowskimi”.
Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych U pacjentów z autyzmem, PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi fenytoina może być stosowana w terapii współistniejących napadów padaczkowych lub jako element terapii behawioralnej. Regularny pomiar stężenia leku umożliwia: Zapewnienie skuteczności leczenia przy jednoczesnym minimalizowaniu działań niepożądanych, które mogą nasilać objawy neurobehawioralne.