Cel badania Określenie stężenia fenazepamu w surowicy krwi żylnej w celu: monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa terapii benzodiazepinowej, oceny przyjmowania leku (adherencji), wczesnego wykrycia przedawkowania lub toksyczności, identyfikacji ewentualnych interakcji z innymi lekami stosowanymi u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi.
Wskazania kliniczne kontrola terapeutyczna u pacjentów przyjmujących fenazepam w leczeniu lęków (ICD‑10: F41), napadów padaczkowych (ICD‑10: G40) lub innych zaburzeń neurologicznych, badanie przy podejrzeniu przedawkowania benzodiazepin, ocena przyjmowania leku w ramach programów monitorowania leków psychotropowych u osób z ASD, PANS/PANDAS lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, potrzeba ustalenia przyczyn objawów somatycznych, które mogą być związane z nieprawidłowym poziomem fenazepamu w surowicy.
Materiał biologiczny Surowica pobrana z krwi żylnej (2‑5 ml). Próbka powinna być pobrana w probówce z dodatkiem koagulantu, odwirowana w ciągu 30 min od pobrania, a następnie przechowywana w temperaturze –20 °C lub niższej do momentu analizy. Metoda Stężenie fenazepamu oznacza się najczęściej metodą chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią mas (LC‑MS/MS) ze względu na wysoką czułość i specyficzność.
Alternatywnie, w niektórych laboratoriach stosuje się immunochemiczne testy przesiewowe, które jednak wymagają potwierdzenia metodą LC‑MS/MS. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania dietetycznego – można spożywać posiłki normalnie przed pobraniem krwi. Ważne jest, aby pacjent poinformował laboratorium o przyjmowanych lekach, suplementach i substancjach psychoaktywnych, w szczególności o innych benzodiazepinach.
W przypadku monitorowania terapii, pobranie próbki powinno odbywać się w ustalonym przedziale czasowym po ostatniej dawce (np. 12‑24 h), aby uzyskać porównywalne wyniki. Interpretacja wyników Wynik podaje się w ng/ml (nanogramy na mililitr). Zakresy orientacyjne: Stężenie terapeutyczne: 100‑500 ng/ml – wskazuje na prawidłowe przyjmowanie leku w zalecanej dawce.
Stężenie podterapeutyczne: Stężenie toksyczne: > 1000 ng/ml – zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym depresji ośrodka oddechowego, senności, zaburzeń koordynacji. Poziom poniżej granicy wykrywalności (zwykle Interpretacja powinna uwzględniać indywidualny schemat dawkowania, czas od ostatniej dawki oraz współistniejące choroby i przyjmowane leki. Ograniczenia i uwagi Wynik może być zafałszowany przez nieprawidłowe przechowywanie próbki (np.