Cel badania Pomiar stężenia ferrytyny w surowicy krwi pozwala określić ilość zapasów żelaza w organizmie. Ferrytyna jest białkiem magazynującym żelazo, a jej poziom odzwierciedla zarówno niedobór, jak i nadmiar żelaza.
Wskazania kliniczne Diagnostyka i monitorowanie niedoboru żelaza (ICD‑10: D50, D53) Ocena przyczyn anemii mikrocytarnej Rozpoznanie i kontrola chorób związanych z nadmiarem żelaza, w tym hemochromatozy (ICD‑10: E83.0) Ocena stanu odżywienia żelazem u pacjentów z przewlekłymi chorobami zapalnymi Badanie w kontekście zaburzeń neurorozwojowych – niedobór żelaza może wpływać na rozwój poznawczy i zachowanie u dzieci z ASD i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Do badania pobiera się krew żylna, z której uzyskuje się surowicę.
Próbka powinna być pobrana w warunkach aseptycznych, po odczekaniu co najmniej 2 h od ostatniego posiłku, choć nie jest wymagana długotrwała postna. Pacjent powinien unikać suplementów żelaza oraz leków zawierających żelazo przez co najmniej 24 h przed pobraniem krwi. Metoda Analiza odbywa się metodą immunochemiczną (np. immunoenzymatycznym testem ELISA) z zastosowaniem przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciw ferrytynie.
Wynik podaje się w nanogramach na mililitr (ng/ml) lub mikrogramach na litr (µg/L). Interpretacja wyników Normy dla dorosłych (kobiety): 12‑150 µg/L, mężczyźni: 20‑300 µg/L – wartości mogą różnić się w zależności od laboratorium. Stężenie poniżej normy sugeruje niedobór żelaza, co może prowadzić do anemii, zmęczenia, zaburzeń koncentracji oraz wpływać na rozwój neurologiczny u dzieci.
Stężenie powyżej normy może wskazywać na nadmiar żelaza, stany zapalne, choroby wątroby lub hemochromatozę. podwyższone przy jednoczesnym niskim poziomie żelaza) mogą wymagać dodatkowych badań, takich jak całkowita zdolność wiązania żelaza (TIBC) czy poziom transferyny.
Związek z zaburzeniami neurorozwojowymi Badanie ferrytyny jest szczególnie istotne w ocenie dzieci z autyzmem (ASD), PANS/PANDAS oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, ponieważ: Deficyt żelaza w okresie wczesnodziecięcym może wpływać na synaptogenezę i mielinizację. Obniżona ferrytyna jest powiązana z zaburzeniami uwagi, pamięci i zachowań agresywnych.