Cel badania Analiza ma na celu zmierzenie koncentracji everolimusu w pełnej krwi pacjenta. Wynik pozwala na optymalizację schematu dawkowania, ograniczenie działań niepożądanych oraz ocenę zgodności z zaleceniami terapeutycznymi. Wskazania kliniczne Monitorowanie leczenia immunosupresyjnego po przeszczepach narządów (nerka, wątroba, serce, trzustka).
Stosowanie w terapii nowotworów: guzy neuroendokrynne, rak piersi, rak nerki, podskórny glejak wielkokomórkowy (SEGA) w zespole tuberous sclerosis (TSC). Leczenie innych schorzeń zależnych od szlaku mTOR, np. limfangiomiatoza płucna (LAM) oraz niektóre choroby dermatologiczne. Badania kliniczne i diagnostyczne związane z dysregulacją szlaku mTOR w zaburzeniach neurorozwojowych, w tym w spektrum autyzmu.
Materiał biologiczny Cała krew pobrana do probówki zawierającej antykoagulant EDTA. Próbka powinna być przetworzona w ciągu 2 h od pobrania lub zamrożona w temperaturze –20 °C do momentu analizy. Przygotowanie pacjenta Próbka powinna być pobrana w tzw. trough level – najniższym stężeniu leku przed kolejną dawką, najczęściej 12 ± 1 godziny po ostatnim podaniu.
Nie wymaga się długotrwałego postu, jednak pacjent powinien unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia produktów mogących wpływać na metabolizm CYP3A4 w dniu pobrania. Metoda Stężenie everolimusu oznacza się przy pomocy chromatografii cieczowej sprzężonej z spektrometrią masową (LC‑MS/MS).
Metoda charakteryzuje się wysoką czułością (dolny limit wykrywalności ≈ 0,5 ng/mL) oraz precyzją (wariancja współczynnika zmienności Zakresy terapeutyczne Po przeszczepach narządów – 3–8 ng/mL (trough). Zespół tuberous sclerosis (TSC) i SEGA – 5–15 ng/mL (trough). LAM i inne wskazania – zakres ustalany indywidualnie w protokole leczenia. Badania naukowe – wartości referencyjne definiowane w ramach konkretnego projektu badawczego.
Interpretacja wyników Wynik poniżej dolnego limitu może sugerować: niewystarczającą absorpcję leku lub niewłaściwe przyjmowanie dawek, zwiększoną eliminację spowodowaną indukcją enzymów CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina), błąd w pobraniu lub przetworzeniu próbki.