Cel badania Badanie ma na celu precyzyjne oznaczenie stężenia wolnego estriolu (E3) w surowicy krwi. Estriol jest słabym estrogenem produkowanym głównie przez łożysko; jego poziom odzwierciedla funkcję łożyska oraz ogólny stan hormonalny organizmu.
Wskazania kliniczne monitorowanie prawidłowego przebiegu ciąży, zwłaszcza w pierwszym i drugim trymestrze; składnik testu potrójnego (Triple test) w połączeniu z AFP i β-hCG w celu oceny ryzyka wad wrodzonych, w tym zespołu Downa; diagnoza i kontrola zaburzeń estrogenowych u kobiet w wieku rozrodczym, np.
niewydolność jajników, nadczynność przytarczyc; ocena poziomu estrogenów w kontekście terapii hormonalnej lub przyjmowania leków wpływających na oś podwzgórze‑przysadka‑gonady; badanie w ramach badań prenatalnych związanych z ryzykiem zaburzeń neurorozwojowych, w tym autyzmu – niskie stężenia estriolu w ciąży mogą być czynnikiem ryzyka wpływającym na rozwój mózgu płodu.
Metoda Stężenie wolnego estriolu oznacza się metodą immunochemiczną – zazwyczaj immunoenzymatycznym testem chemiluminescencyjnym (ELISA) lub immunochemiluminescencyjnym (CLIA). Test wykorzystuje przeciwciała monoklonalne o wysokiej swoistości do wolnej frakcji estriolu, co umożliwia odróżnienie go od formy związanej z białkami. Przygotowanie pacjenta Do pobrania próbki krwi nie są wymagane specjalne przygotowania dietetyczne.
Zaleca się jednak: unikanie intensywnego wysiłku fizycznego w dniu pobrania; jeśli badanie jest częścią testu potrójnego, pobranie krwi powinno odbywać się pomiędzy 15. tygodniem ciąży; informowanie laboratorium o przyjmowanych lekach hormonalnych, suplementach diety zawierających fitoestrogeny oraz o ewentualnym stosowaniu antykoncepcji hormonalnej. Interpretacja wyników Wynik podaje się w jednostkach ng/mL (lub pmol/L).
Typowe wartości referencyjne zależą od wieku ciążowego: 15‑16 tydzień: 0,5‑2,0 ng/mL; 17‑18 tydzień: 1,0‑3,5 ng/mL; 19‑20 tydzień: 1,5‑5,0 ng/mL. Wyniki poniżej dolnej granicy normy mogą sugerować niewydolność łożyska, ryzyko wad chromosomalnych lub zaburzenia rozwojowe płodu. Wyniki powyżej górnej granicy mogą wystąpić przy nadmiernym wydzielaniu estrogenów, np. w ciąży mnoga lub w stanach hiperestrogenizmu.