Cel badania Badanie stężenia erytropoetyny (EPO) w surowicy ma na celu ocenić zdolność organizmu do regulacji produkcji erytrocytów. Pomiar pozwala wykryć zarówno niedobór, jak i nadmierną produkcję hormonu, co jest istotne w diagnostyce i monitorowaniu wielu stanów klinicznych. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn niedokrwistości, zwłaszcza w chorobach nerek (ICD‑10 K91) oraz w przewlekłych chorobach zapalnych.
Monitorowanie terapii lekami pobudzającymi erytropoezę (ESA) u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Diagnostyka wtórnej policytemii (np. w guzach nerek, wątrobowych lub w zespole nieprawidłowej produkcji EPO). Kontrola dopingu w sporcie – podwyższone poziomy EPO mogą wskazywać na nielegalne stosowanie preparatów. Ocena wpływu przewlekłej anemii na rozwój neurologiczny i funkcje poznawcze u dzieci i młodzieży z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem.
Metoda Stężenie erytropoetyny oznacza się najczęściej metodą immunochemiczną, taką jak immunoenzymatyczny test ELISA lub test immunochemiluminescencyjny (CLIA). Obie techniki wykorzystują przeciwciała monoklonalne specyficzne dla ludzkiej EPO, które wiążą hormon w próbce i generują sygnał proporcjonalny do jego koncentracji. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga postu – próbka może być pobrana w dowolnym momencie dnia.
Unikać intensywnego wysiłku fizycznego w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, gdyż może podwyższyć poziom EPO. Wskazać lekarzowi przyjmowane leki, szczególnie preparaty zawierające erytropoetynę lub analogi (np. W przypadku pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, ważne jest podanie informacji o aktualnym stanie dializy. Materiał badawczy Do oznaczenia potrzebna jest krew żylna.
Po pobraniu krwi należy odczekać, aż skrzep się utworzy, a następnie odwirować próbkę, aby uzyskać surowicę. Zaleca się pobranie 2–4 ml surowicy, która powinna być przechowywana w temperaturze 2–8 °C i analizowana najpóźniej w ciągu 24 h od pobrania. Interpretacja wyników Poziom obniżony (zwykle Poziom podwyższony (np. > 30 mIU/ml) – może wskazywać na nadmierną produkcję EPO w wyniku nowotworu (guz nerek, wątroby), hipoksemii (np.
w chorobach płuc) lub nielegalne stosowanie preparatów erytropoetycznych. W kontekście terapii ESA, wyniki służą do dostosowania dawki leku, aby uniknąć zarówno niedokrwistości, jak i ryzyka nadkrwistości. Znaczenie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Anemia i niedotlenienie mózgu mogą wpływać na rozwój poznawczy i zachowania u dzieci z autyzmem lub innymi zaburzeniami neurorozwojowymi.