Cel badania Test ENDOTOK służy do oznaczenia stężenia endotoksyny lipopolysacharydowej (LPS) w pełnej krwi żylnej. Endotoksyny pochodzą z zewnętrznej błony bakterii Gram‑ujemnych i po przedostaniu się do krwiobiegu mogą wywoływać silną odpowiedź zapalną. Wskazania kliniczne Podejrzenie zwiększonej przepuszczalności bariery jelitowej (tzw. „leaky gut”) – stan obserwowany m.in. u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym autyzmem (ASD) oraz zespołami PANS/PANDAS.
Obecność lub podejrzenie ogólnoustrojowej infekcji bakteryjnej, zwłaszcza wywołanej bakteriami Gram‑ujemnymi. Monitorowanie skuteczności terapii przeciwzapalnej lub probiotycznej u pacjentów z przewlekłym stanem zapalnym. Ocena ryzyka rozwoju sepsy lub zespołu niewydolności wielonarządowej w sytuacjach klinicznych zwiększającej się ekspozycji na endotoksyny. Metoda Próbka pobierana jest z żyły w stanie pełnym (bez odwirowania).
Stężenie LPS oznacza się metodą testu immunologicznego (np. test oparty na reakcji enzymatycznej ELISA) z wykorzystaniem przeciwciał monoklonalnych specyficznych dla lipid A – najaktywniejszej części endotoksyny. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnego przygotowania – nie jest konieczna głodówka ani odstawienie leków.
Wskazane jest, aby przed pobraniem krwi pacjent unikał intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości tłuszczów, które mogą wpływać na wyniki testu. Interpretacja wyników Wynik prawidłowy – poziom endotoksyny w granicach normy laboratoryjnej (zwykle Wynik podwyższony – sugeruje przenikanie endotoksyn z przewodu pokarmowego do krwi, co może być spowodowane: uszkodzeniem bariery śluzowej jelit (np.
w chorobach zapalnych jelit, dysbiozie, po długotrwałym stosowaniu antybiotyków), aktywą infekcją bakteryjną Gram‑ujemną, przewlekłym stanem zapalnym związanym z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym ASD. Wynik obniżony – rzadko spotykany; może wynikać z niewłaściwego pobrania próbki lub zbyt wczesnego pobrania po podaniu leków neutralizujących endotoksyny.
Zastosowanie w diagnostyce zaburzeń neurorozwojowych Podwyższone stężenie endotoksyny we krwi jest coraz częściej badane u osób z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, ponieważ endotoksyny mogą wpływać na układ immunologiczny i neuroprzekaźniki, potęgując objawy behawioralne i poznawcze. Wynik testu może pomóc w wyborze strategii terapeutycznych, takich jak modyfikacja diety, probiotyki, czy terapia przeciwzapalna.