Cel badania Analiza określa ilość sodu i potasu wydalanych w moczu zebranym przez pełne 24 godziny. Dzięki temu można ocenić, jak organizm reguluje gospodarkę elektrolitową, co jest kluczowe dla utrzymania prawidłowego ciśnienia osmotycznego, objętości płynów oraz funkcjonowania nerek. Wskazania kliniczne Wyjaśnienie przyczyn niskiego poziomu sodu (hiponatremia) lub podwyższonego poziomu potasu (hiperkaliemia) we krwi.
Diagnostyka i monitorowanie zespołów nerkowo‑tubularnych, takich jak zespół Barttera czy zespół Gitelmana. Ocena czynności kory nadnerczy – zarówno w stanach nadczynności (np. hiperaldosteronizm) jak i niedoczynności (np. Kontrola terapii diuretycznej, suplementacji sodem lub potasem oraz leków wpływających na wydalanie elektrolitów.
Badanie przy podejrzeniu zaburzeń równowagi elektrolitowej u pacjentów z autyzmem i innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, u których mogą występować nietypowe zmiany metaboliczne. Ocena wpływu diety bogatej w sól lub potas na wydalanie elektrolitów. Materiał biologiczny Całkowity, 24‑godzinny zbiór moczu (wszystkie oddane objętości w jednym pojemniku).
Metoda Stężenia Na i K oznacza się najczęściej przy użyciu jonoselektywnej elektrody (ISE) lub spektrometrii emisyjnej w plazmie indukcyjnie sprzężonej (ICP‑OES). Wynik podaje się w milimolach na litr (mmol/L) lub w miligramach na dobę (mg/24 h), zależnie od przyjętej jednostki laboratorium. Przygotowanie pacjenta Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożycia dużych ilości soli lub potasu w dniu zbierania moczu, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Podczas 24‑godzinnego zbierania należy zbierać każdy oddany mocz w czystym, szczelnie zamkniętym pojemniku, przechowując go w chłodzie (np. w lodówce), jeśli zbiór trwa dłużej niż 2 h. Nie przyjmować leków moczopędnych, suplementów sodu lub potasu bez konsultacji z lekarzem. W przypadku przyjmowania leków wpływających na układ renina‑angiotensyna‑aldosteron (np. inhibitory ACE, sartany) poinformować lekarza, gdyż mogą modyfikować wyniki.
Interpretacja wyników Zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium, ale orientacyjne wartości dla dorosłych wynoszą: Sód w moczu: 40‑220 mmol/24 h (≈ 920‑5060 mg/24 h). Potas w moczu: 25‑125 mmol/24 h (≈ 975‑4875 mg/24 h). Wartości poniżej normy mogą sugerować: Obniżone wydalanie sodu – np. w stanach hipowolemii, niewydolności serca, przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub inhibitorów reniny. Zmniejszone wydalanie potasu – np.