Cel badania Elektroforeza białek w moczu (kod ICD: PROT-M) służy do rozdzielenia i charakterystyki poszczególnych frakcji białkowych wydalanych z moczem. Dzięki temu możliwe jest określenie, czy białkomocz ma charakter selektywny, nieselektywny czy cewkowy oraz wykrycie monoklonalnych łańcuchów immunoglobulin, co jest kluczowe przy podejrzeniu chorób plazmocytarnych. Wskazania kliniczne Podwyższony poziom białka w badaniu ogólnym moczu (proteinuria) bez wyraźnej przyczyny.
Rozpoznanie i monitorowanie chorób kłębuszkowych, takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek, nefropatia błonowa, czy toczeń rumieniowy. Ocena uszkodzeń kanalików proksymalnych (nefropatia cewkowa, nefropatia po lekach, cukrzyca). Diagnostyka i kontrola szpiczaka mnogiego oraz innych zaburzeń plazmocytarnych, w tym wykrywanie białka Bence’a Jonesa.
Badanie przyczyn białkomoczu u pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi, w tym u osób z ASD, u których mogą występować wtórne nefropatie. Rozpoznanie rzadkich stanów, takich jak amyloidoza, choroba Fabry’ego czy pierwotna miatoza. Metoda pobrania i analiza Do badania wykorzystuje się pierwszą poranną próbkę moczu, pobraną po nocnym odpoczynku.
Próbka powinna być odwirowana (minimum 1500 g, 5 min), aby usunąć komórki i osad, a następnie przechowywana w temperaturze 4 °C i dostarczona do laboratorium w ciągu 24 h. W laboratorium białka poddaje się elektroforezie na żelu agarozowym lub poliakrylamidowym. Pod wpływem przyłożonego napięcia cząsteczki migrują w zależności od ładunku elektrycznego i masy, tworząc charakterystyczne pasma.
Po zakończeniu rozdziału pasma barwione są metodą Coomassie lub metodą immunofiksacji, co umożliwia zarówno ocenę ilościową, jak i identyfikację konkretnego typu białka (albumina, globuliny α1, α2, β, γ, β2‑mikroglobulina, łańcuchy lekkie immunoglobulin). Interpretacja wyników Proteinuria selektywna – dominują pasma albuminowe; sugeruje uszkodzenie błony filtracyjnej kłębuszka (np. pierwotne kłębuszkowe zapalenie nerek).
Proteinuria nieselektywna – obecność zarówno albumin, jak i globulin (α1, α2, β, γ); wskazuje na jednoczesne uszkodzenie kłębuszka i kanalików. Proteinuria cewkowa (tubularna) – przewaga niskocząsteczkowych białek, takich jak β2‑mikroglobulina, lekkie łańcuchy immunoglobulin; typowa dla uszkodzeń kanalików proksymalnych.