Cel badania Elektroforeza białek moczu ma na celu rozdzielenie i identyfikację białek występujących w próbce moczu po ich umieszczeniu w polu elektrycznym. Analiza frakcji białkowych pozwala określić, czy białkomocz jest selektywny (głównie albumina) czy nieselektywny (obecność wielu frakcji), co jest kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu chorób nerek. Wskazania kliniczne Ocena przyczyn białkomoczu (np.
choroby kłębuszków nerkowych, uszkodzenie kanalików) Monitorowanie przebiegu przewlekłej choroby nerek Diagnostyka zespołów nerkowych związanych z chorobami autoimmunologicznymi Wspomaganie diagnozy w stanach zwiększonego wydzielania białek, takich jak infekcje, zapalenia czy nowotwory Ocena funkcji nerek w kontekście zaburzeń neurorozwojowych, w tym u pacjentów z ASD, PANS/PANDAS, u których mogą występować wtórne zmiany nerkowe Metoda Próbka moczu (dobowa zbiórka) jest poddawana przygotowaniu polegającemu na odwirowaniu i usunięciu komórek oraz osadów.
Następnie białka są naniesione na żel elektroforetyczny i poddane działaniu pola elektrycznego. Białka przemieszczają się w zależności od ładunku i masy cząsteczkowej, tworząc charakterystyczny wzorzec frakcji: Albuminy (frakcja o najniższej masie cząsteczkowej) α1‑globuliny (np. α1‑makroglobulina) α2‑globuliny (np.
α2‑makroglobulina, haptoglobina) β‑globuliny γ‑globuliny (immunoglobuliny) Po zakończeniu elektroforezy frakcje są wizualizowane, najczęściej przy użyciu barwników lub metod immunochemicznych, a ich intensywność jest oceniana semi‑ilościowo. Przygotowanie pacjenta Do badania wymagana jest dobowa (środkowa) zbiórka moczu. Pacjent powinien: Unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz dużych dawek białka w diecie na 24 h przed pobraniem próbki.
Nie przyjmować leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) oraz antybiotyków, które mogą wpływać na przepuszczalność kłębuszkową, jeśli nie jest to niezbędne klinicznie. Wykonać zbiórkę w czystym pojemniku, zaczynając od oddania pierwszego strumienia moczu, a następnie zbierając środkową część. Interpretacja wyników Interpretacja opiera się na obecności i proporcjach poszczególnych frakcji: Białkomocz selektywny – dominująca albumina, typowy dla uszkodzenia kłębuszkowego (np.
Białkomocz nieselektywny – obecność wielu frakcji (α‑, β‑, γ‑globuliny), sugerujący uszkodzenie kanalików lub obecność stanów zapalnych. Wzrost γ‑globulin może wskazywać na obecność immunoglobulin (np. w chorobach autoimmunologicznych). Obecność lekkich łańcuchów immunoglobulin (Bence‑Jones protein) może sugerować mielomękę. Wyniki powinny być oceniane w kontekście innych badań laboratoryjnych (np. kreatynina, eGFR, ogólne badanie moczu) oraz klinicznego obrazu pacjenta.