Cel badania Test określa ilość czynnej elastazy – enzymu proteolitycznego wydzielanego głównie przez neutrofile – w surowicy krwi. Dzięki temu można ocenić intensywność reakcji zapalnej, aktywację neutrofili oraz potencjalne uszkodzenia tkankowe, w tym wpływ stanu zapalnego na układ nerwowy. Materiał biologiczny Surowica krwi pobrana z żyły w probówce bez dodatku koagulantu (np. Próbka powinna być odwirowana w ciągu 30‑60 min od pobrania, aby uzyskać klarowną surowicę.
Metoda Analiza przeprowadzana jest metodą enzymatyczną. Syntetyczny substrat, najczęściej N‑metyl‑N‑(p‑nitrofenylo)‑L‑alanina, jest rozkładany pod wpływem elastazy. Produkt reakcji (p‑nitrofenol) jest wykrywany spektrofotometrycznie (pomiar absorbancji) lub fluorometrycznie, a intensywność sygnału jest proporcjonalna do aktywności enzymu w próbce. Wskazania kliniczne Ocena aktywności zapalnej w chorobach autoimmunologicznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów.
Monitorowanie przebiegu ciężkich infekcji bakteryjnych, sepsy oraz przewlekłych chorób płuc (np. Diagnostyka i kontrola leczenia stanów związanych z nadmierną degranulacją neutrofili, np. Badanie w ramach panelu biomarkerów neurozapalnych u osób z autyzmem (ASD) oraz innymi zaburzeniami neurorozwojowymi, gdzie podwyższona elastaza może odzwierciedlać ogólnoustrojowy i centralny stan zapalny.
Ocena ryzyka powikłań pooperacyjnych i urazowych, w których intensywna odpowiedź neutrofili może przyczyniać się do degradacji macierzy pozakomórkowej. Przygotowanie pacjenta Nie wymaga specjalnych ograniczeń dietetycznych. Należy jednak unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h przed pobraniem krwi, gdyż mogą one podnosić poziom elastazy. Pobranie odbywa się w standardowych warunkach, po czym próbka jest natychmiast odwirowana w celu uzyskania surowicy.
Interpretacja wyników Zakres referencyjny: w zależności od zastosowanej metody, typowe wartości wynoszą 0‑200 µg/L (niektóre laboratoria podają wynik w U/L). Wynik podwyższony: sugeruje zwiększoną aktywację neutrofili i może wystąpić w stanach zapalnych, infekcjach bakteryjnych, sepsie, przewlekłych chorobach płuc, mukowiscydozie, a także w niektórych chorobach autoimmunologicznych. U pacjentów z ASD podwyższony poziom elastazy może wskazywać na neurozapalny komponent choroby.
Wynik obniżony: może odzwierciedlać niedobór neutrofili (np. neutropenia), obecność silnych inhibitorów enzymu lub błędne pobranie/przetworzenie próbki. Interpretacja powinna być zawsze powiązana z pełnym wywiadem klinicznym, innymi markerami zapalnymi (CRP, PCT) oraz wynikami badań obrazowych. Kod ICD ELAST‑S – oznaczenie badania aktywności elastazy w surowicy.