Cel badania Badanie ma na celu wykrycie i ilościową ocenę limfocytów T wydzielających interferon‑γ (IFN‑γ) po in vitro stymulacji antygenami Ehrlichia. Metoda ELISPOT (Enzyme‑Linked ImmunoSpot) pozwala na identyfikację pojedynczych komórek reagujących immunologicznie, co umożliwia potwierdzenie aktualnej lub przeszłej ekspozycji na patogen oraz ocenę funkcjonalnego stanu układu odpornościowego.
Wskazania kliniczne Diagnostyka zakażeń ehrlichialnych (ehrlichiozy) w przypadkach, gdy wyniki serologii są niejednoznaczne lub występuje opóźniona odpowiedź przeciwciał. Ocena aktywności choroby w przebiegu przewlekłym oraz monitorowanie skuteczności leczenia antybiotykowego. Badanie immunologicznego profilu pacjentów z zaburzeniami neurorozwojowymi (np. ASD, PANS/PANDAS), u których podejrzewa się dysregulację odpowiedzi komórkowej na patogeny wektorowe.
Wsparcie w badaniach naukowych nad mechanizmami immunologicznymi związanymi z infekcjami wektorowymi i ich wpływem na układ nerwowy. Materiał biologiczny Próbka: krew żylna pobrana w probówce zawierającej antykoagulant CPDA (citrate‑phosphate‑dextrose‑adenine). Minimalna objętość wymagana do przeprowadzenia testu to 5 ml. Przygotowanie pacjenta Przed pobraniem krwi zaleca się: Unikanie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stresu w ciągu 24 h.
Nie przyjmowanie leków immunosupresyjnych lub sterydowych w ciągu 48 h, o ile nie jest to przeciwwskazane klinicznie. W przypadku przyjmowania leków przeciwzapalnych (np. ibuprofen) – konsultacja z lekarzem prowadzącym. Izolacja komórek mononuklearnych (PBMC) z pobranej krwi metodą gradientu gęstości. Rozprowadzenie 2 × 10⁵ PBMC w każdej studzience płytki pokrytej przeciwciałem wychwytującym IFN‑γ. Dodanie specyficznych antygenów Ehrlichia (np.
białka p28, p44) oraz kontrolnych stymulantów (np. phytohemagglutinin) i inkubacja przez 18–20 h w 37 °C, 5 % CO₂. Po inkubacji, wykrycie wydzielonego IFN‑γ za pomocą biotynylowanego przeciwciała, enzymatycznego substratu (BCIP/NBT) i wizualizacja poszczególnych „plam” – każda plama odpowiada jednemu komórce produkującej cytokiny. Liczenie plam przy użyciu automatycznego czytnika ELISPOT; wynik podawany jako liczba plam na 10⁶ PBMC.
Interpretacja wyników Wynik dodatni: liczba plam znacząco przekracza wartość progową ustaloną w laboratorium (zwykle > 50 plam/10⁶ PBMC) wskazuje na aktywną lub niedawną infekcję Ehrlichia. Wynik negatywny: liczba plam nie przekracza progu; nie wyklucza jednak wcześniejszej ekspozycji, szczególnie w przypadku długotrwałego leczenia antybiotykowego lub immunosupresji. Wynik nieokreślony: liczba plam w granicach progowych (np.