Cel badania Test ma na celu wykrycie i ilościowe oznaczenie materiału genetycznego wirusa Epsteina‑Barra (EBV) w wybranym materiale biologicznym. Dzięki określeniu liczby kopii DNA wirusa możliwe jest rozróżnienie pomiędzy stanem utajonym, pierwotną infekcją oraz reaktywną replikacją, co jest kluczowe przy ocenie ryzyka powikłań i wpływu wirusa na układ nerwowy.
Wskazania kliniczne Potwierdzenie pierwszego zakażenia EBV lub jego ponownej aktywacji, zwłaszcza przy objawach mononukleozy zakaźnej. Monitorowanie przebiegu choroby oraz skuteczności terapii przeciwwirusowej u pacjentów z osłabioną odpornością (np. po przeszczepie, chemioterapii, terapii biologicznej). Ocena związku pomiędzy aktywacją EBV a zaburzeniami neurorozwojowymi, takimi jak autyzm, PANS/PANDAS oraz inne zespoły neuropsychiatryczne.
Diagnostyka powikłań wirusowych, w tym chłoniaków, nowotworów złośliwych, zapalenia wątroby oraz zespołu wyczerpania. Kontrola przed i po przeszczepach organów, chemioterapii lub podaniu leków immunomodulujących. Materiał biologiczny i przygotowanie pacjenta Plazma pobrana z probówki zawierającej antykoagulant EDTA – materiał rekomendowany ze względu na wysoką precyzję pomiaru wolnego DNA wirusa.
Surowica – dopuszczalna, ale może zawierać czynniki zakłócające, co nieco obniża dokładność. Pełna krew – stosowana, gdy konieczna jest analiza DNA wirusa w leukocytach. Przed pobraniem nie jest wymagany post; pacjent może spożywać posiłki i napoje. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz dużych dawek witaminy C w dniu pobrania, aby nie wpływać na jakość próbki. Próbki transportuje się w temperaturze 2‑8 °C i dostarcza do laboratorium w ciągu 24 h od pobrania.
Metoda Analiza odbywa się przy użyciu reakcji łańcuchowej polimerazy w czasie rzeczywistym (real‑time PCR) z sondą hydrolytową, co zapewnia wysoką czułość i specyficzność. Wynik podawany jest w liczbie kopii DNA EBV na mililitr (kopie/mL) lub w jednostkach międzynarodowych (IU/mL). Zakres dynamiczny testu wynosi od 10 kopii/mL (dolny limit wykrywalności) do 10⁶ kopii/mL.
Interpretacja wyników Wartość niewykrywalna / – brak aktywnej replikacji EBV; wynik typowy dla osób zdrowych lub po przebytej infekcji, w której wirus znajduje się w stanie utajonym. 1 × 10¹ – 1 × 10³ kopii/mL – może wskazywać na wczesne stadium pierwotnej infekcji lub łagodną reaktywację; zaleca się ocenę kliniczną oraz ewentualne powtórzenie badania. > 1 × 10³ kopii/mL – świadczy o aktywnej replikacji wirusa; wskazane jest wykonanie dodatkowych badań (np.